Skip to content
Леден бран Европа ја турка 2026 година во екстреми што ретко се гледаат и во „навикнати“ зони на студ. Јадрото на поларниот воздух се позиционира над северна Скандинавија и Лапонија, каде што дел медиуми јавуваат за минуси до -42°C, а студот потоа се прелева кон централна и југоисточна Европа, со температури што одат и до -20°C во поширокиот појас од Германија и Полска до Панонија и Балканот.
Кај екстремите, најважно е што е „измерено“ на станица, а што е „најавено“ или „чувствително“ поради ветер. Во Финска, според податоци на Финскиот метеоролошки институт пренесени од локални медиуми, во источна Лапонија (Савукоски) е регистрирано -39,9°C, со процени дека рекордот може да падне во текот на неделата. Во истиот студен прозорец, аеродромот Китила се соочи со прекини и откажани летови при -37°C, со најава дека температурите ќе се доближат до -40°C.
На Балканот, студот не е само „време“, туку тест за инфраструктурата. Во Србија на 12 јануари 2026 вонредна состојба (ванредна ситуација) е евидентирана во повеќе општини, а РТС јави дека без струја се повеќе од 6.000 домаќинства, со проблеми на терен и интервенции на службите. Во вакви услови, снегот и мразот најбрзо ја погодуваат периферијата: рурални линии, далноводи, снабдување со гориво и патишта што се „затвораат“ без формална забрана – затоа што се непроодни.
Во Босна и Херцеговина, Федералниот хидрометеоролошки завод издаде портокалово предупредување за 8 и 9 јануари 2026 поради очекувани минимални утрински температури меѓу -14 и -10°C во повеќе региони. Во Хрватска, ДХМЗ на 12 јануари 2026 објави портокалови предупредувања за „исклучително студено“, со праг на минимална температура под -10°C и со експлицитен акцент на здравствени ризици за чувствителни групи.
Украина ја чувствува клучната разлика меѓу „студено време“ и „студ како криза“. Ројтерс на 11 јануари 2026 објави дека по руски напад во Киев, над 1.000 станбени блокови останале без греење, додека температурите паѓале до околу -12°C и се очекувало дополнително заладување. Во таков контекст, секој степен под нулата е мултипликатор на штетата: од водовод и лифтови, до болници и центри за згрижување.
За Македонија, поентата не е дали ќе се „фати“ европскиот екстрем, туку како студот ја зголемува потрошувачката на струја, го засилува ризикот од дефекти и ја отвора темата на енергетска сиромаштија во домаќинствата што се греат на струја или со слаба изолација. Истовремено, по котлините маглата и инверзиите можат да го вратат и „вториот фронт“ – загадувањето – токму кога греењето работи најсилно.