Skip to content
Македонија влегува во уште една пролет со стар проблем што одамна престана да биде само комунално прашање. Низ земјата има повеќе од 2.000 диви депонии и околу 50 активни нестандардни депонии, додека единствена депонија што работи според пропишаните стандарди останува „Дрисла“ во Скопје. Тоа значи дека во најголем дел од државата отпадот и понатаму се собира, фрла и распаѓа во услови што директно го загрозуваат здравјето на граѓаните и животната средина.
Податоците покажуваат дека само во 2023 година во земјава биле создадени 350.833 тони комунален отпад, односно просечно по 334 килограми по жител. Дел од отпадот завршува во системот, но значителен дел останува надвор од контрола, на отворени површини, во речни корита, каменоломи и на перифериите на градовите и селата. Таму често на исто место се мешаат домаќински, индустриски и медицински отпад, што дополнително го зголемува ризикот од загадување на почвата, водата и воздухот.
Последиците одамна не се само естетски. Горењето на отпадот ослободува токсични гасови, диоксини и штетни честички, а распаѓањето создава метан и ја продлабочува еколошката штета. Во близина на ваквите депонии граѓаните не живеат само со непријатна миризба, туку и со ризик од респираторни заболувања, срцеви проблеми, алергии и контаминација на водата и храната. Секој пожар на депонија станува предупредување дека државата со години дозволува истиот проблем да се враќа во уште поопасна форма.
Иако планови за регионален систем за управување со отпад постојат со години, ниту една од најавените современи регионални депонии сè уште не е целосно завршена. Така Македонија останува заглавена меѓу европски стратегии на хартија и балканска реалност на терен, каде што отпадот се третира дури кога ќе избувне пожар, ќе се прошири смрдеа или ќе се отвори нова здравствена закана. Прашањето повеќе не е дали проблемот постои, туку зошто државата и натаму дозволува ѓубрето да има поголема моќ од институциите.