Skip to content
Годината 2025 ќе остане запаметена во македонската медиумска сцена како време на силни емоции, кризи и предизвици за професионализмот. Не беше тоа само уште една изборна година или период на дневни афери – беше година во која јавниот дискурс и медиумите беа под силен притисок да ги одржат принципите на точност, етика и одговорност пред граѓаните.
1. Трагедијата во Кочани – кога животот и медиумската покриеност се пресудни
Една од најтешките моменти што ја потресоа јавноста беше трагедијата во Кочани, каде загинаа 63 лица при пожар во дискотеката Пулс. Медиумите беа првите кои известуваа за трагиќниот настан, но истовремено мораа да го балансираат правото на јавноста да знае со чувствителноста кон семејствата на жртвите.
Некои редакции објавија сензационалистички детали без потврда, што веднаш предизвика критики од јавноста и од новинарските здруженија. Од друга страна, професионалните и етички медиуми го прифатија предизвикот и известуваа со почит, користејќи информации само од официјални извори.
2. Протестите за Фросина Кулакова – медиумите како чувари на јавниот интерес
Трагичната смрт на Фросина Кулакова предизвика силни реакции од јавноста и организирање на масовни протести. Медиумите имаа критична улога во известувањето: тие мораа да балансираат помеѓу пренесување на гласот на граѓаните и градење на јавен наратив кој ќе биде етички оправдан.
Некои канали и портали се соочија со критики за претерано драматизирање или пренесување на непроверени информации, додека други покажаа пример на етичко новинарство: истакнуваа факти, интервјуа со семејството и граѓаните, и анализираа институционалната одговорност без сензационализам. Овој случај ги отвори прашањата за улогата на медиумите како контролен механизам на државата и како платформа за граѓански активизам.
3. Истражувачкото новинарство – меѓу храброста и притисокот
2025 беше година кога истражувачките редакции беа поставени пред голем предизвик: откривањето на корупциски афери, злоупотреби на јавни ресурси и скандали не само што ја информираше јавноста, туку и покажа колку медиумите се ранливи на притисоци. Новинарите се најдоа под закани, дискредитации и судски притисоци, но примерите како известувањата за трагедијата во Кочани и протестите за Фросина Кулакова покажаа дека етика и професионализам може да бидат водилка и во најтешките моменти.
4. Изборите и политичкиот медиумски пејзаж
Изборите во 2025 ја ставаат медиумската улога под лупа. Додека дел од редакциите се соочија со обиди за манипулација или притисоци од политички актери, јавноста имаше можност да го спореди кредибилитетот на различните извори. За многумина, овие избори повторно ја потенцираа важноста на независно, проверено новинарство.
5. Технологијата и дигитализацијата – предизвик и можност
Социјалните мрежи, алгоритмите за препораки и дигиталните платформи станаа централни играчи во дистрибуцијата на вести. Медиумите кои се обидуваа да изградат доверба преку проверка на факти, квалитетни истражувања и внимателно уредување, ја разбраа потребата од едукација на публиката за медиумска писменост.
Во исто време, дигитализацијата и платните ѕидови се покажа како можност за финансиска одржливост на професионалните редакции, кои инвестираат во квалитет и етичко известување.
6. Борбата против дезинформациите стана реална дневна битка
Дезинформациите и манипулациите со факти и наративи продолжија да бидат главен проблем. Социјалните мрежи, како места на неформални инфлуенции, ја продлабочија недовербата кај дел од јавноста, поттикнувајќи непроверени тврдења, полуистини или намерно изобличени вести. Итните реакции на медиумите и на fact‑checking платформите станаа неопходни, но често каснеа по првичните бранови на лажни вести.
Тоа беше година во која многу граѓани за првпат се соочија со реални последици од ширење лажни информации – вклучително и настани што директно влијаеја на безбедноста, здравјето или довербата во институциите. Врската меѓу политички насочените кампањи и невистините стана поотворена тема на дебата, а медиумите почнаа поповторно да поставуваат прашања за својата улога како чувари на вистината.
Што научивме од 2025?
Годината беше тест за медиумите – за нивната професионалност, за храброста да известуваат, но и за способноста да ја заштитат јавноста од дезинформации и сензационализам. Трагедиите во Кочани, протестите за Фросина Кулакова и изборните текови потврдија дека медиумите не се само трансмитери на вести, туку и чувари на јавниот интерес, на етиката и на вистината.
2025 покажа дека професионалното новинарство е предуслов за здрава демократија. И дека во време кога информацијата лесно станува оружје, медиумите мора да останат место на проверени факти, одговорност и етички стандарди.