Мицкоски прво рече одете кај газдите, сега вели ќе потпишам под еден услов

Прво, премиерот ја турна расправата за минималната плата во бипартитен ќорсокак: работниците и работодавачите да се договорат, а Владата да биде „само посредник“ во рамки на Економско-социјален совет. Токму така звучеше неговата порака додека Сојуз на синдикати на Македонија ја креваше темата со протестите и барањето за 600 евра минималец — дека државата не е таа што „одлучува“, туку таа што „фасилитира“.

Само еден ден подоцна, истиот политички тон доби друга форма: „ќе потпишам“, но под еден услов. Според објавата, Мицкоски се согласува да потпише договор за зголемување на платите за 40 проценти за државните административци, но бара да се тргне од Општиот колективен договор делот за плати — затоа што, како што тврди, е „збунувачки“ и ќе треба повторно да се преговара.

На хартија, ова изгледа како компромис: Владата нуди раст, синдикатите добиваат потпис. Во суштина, условот ја менува рамнотежата во преговорите: не се разговара само за проценти, туку за тоа дали воопшто ќе останат правила што ги врзуваат платите со колективна заштита. Кога зголемувањето се условува со „бришење“ на платниот дел од општиот договор, тоа повеќе не е разговор за подобрување на стандардот, туку за редизајн на играта — прво да се исчисти теренот од обврски, па потоа да се договара.

Ваквиот пресврт е политички симптом: на работниците им се вели „договарајте се со газдите“, додека државата се претставува како неутрален посредник; но кога станува збор за државната администрација — каде Владата е најголемиот работодавач — потписот доаѓа со услов што ја стега синдикалната рамка и ги турка преговорите во подолг, понеизвесен процес. Во меѓувреме, УПОЗ изјави дека ја прифаќа понудата за зголемување, но не се изјасни за барањето да се тргне делот за плати во Општиот колективен договор — токму делот што Мицкоски го поставува како клучен услов.

Оваа промена на реториката — од „Владата е само посредник“ до „ќе потпишам, ама прво да го исечеме платниот дел од договорот“ — остава отворено едно суштинско прашање: дали владината политика навистина оди кон повисоки плати, или кон модел каде зголемувањето се користи како монета за да се разлабават колективните гаранции, а одговорноста секогаш да се префрла „на другата страна од масата“.