Министерот за транспорт ги нарече циркузанти граѓаните кои што протестираат во прилепски Ореовец

Во прилепски Ореовец, каде со месеци трае спорот околу ископите за потребите на автопатот Прилеп-Битола, министерот за транспорт Александар Николоски во телевизиско гостување ги нарече „циркузанти“ граѓаните што протестираат, обвинувајќи ги дека ја блокираат државата за да си ги заштитат „хациендите“ и мирот пред куќите. Со тоа, наместо одговор на прашањата за безбедноста, водата и штетите врз имотите, власта ја сведе една тешка локална криза на навреда кон луѓето што протестираат.

Токму во тоа е и суштинскиот проблем. Во Ореовец не постои само политичка бучава, туку и јавно изнесени тврдења на граѓани дека ископите и минирањата веќе оштетиле повеќе од 70 куќи и локалната црква, како и дека се загрозени изворите од кои дел од водата стигнува до Прилеп. Во друг протестен извештај, граѓаните предупредуваат на девет извори на теренот и велат дека околу 30 проценти од питката вода за градот се врзани за тој појас. Тоа не мора однапред да значи дека секое нивно тврдење е докажано, но значи дека државата има обврска да одговара со факти, мерења и контроли, а не со потсмев.

Уште поостро звучи сегашната реторика ако се спореди со претходните изјави од врвот на власта. Во јули 2024 година, премиерот Христијан Мицкоски рече дека „сочувствува со сопствениците“ во Ореовец и дека алтернативно снабдување со варовник од друго место би чинело дополнителни 18 милиони евра. Директорот на Јавното претпријатие за државни патишта, пак, тогаш кажа дека институциите го разгледуваат проблемот што жителите го отвораат околу статиката на куќите и изворите за вода. Денес, наместо таков тон, јавноста слуша бројка од „над 100 милиони евра“ и етикета „циркузанти“, без јавно образложена пресметка и без видливо соочување со суштината на протестот.

Затоа спорот за Ореовец веќе не е само спор за едно позајмиште и за една автопатска делница. Тој станува тест за тоа како власта гледа на граѓаните кога тие стојат на патот на голем проект: како на луѓе со право на страв, имот и вода, или како на пречка што треба да се понижи за полесно да се оттурне. Кога министер наместо аргумент избира навреда, проблемот не е само во неговиот речник. Проблемот е што државата така признава дека ѝ е полесно да ги дискредитира граѓаните отколку да ги убеди.