Мојтаба Хамнеи иако е на тронот, Иран и натаму изгледа без јасен центар

Mojtaba Khamenei, the son of Iran’s Supreme Leader, AP Photo/Vahid Salemi/Tanjug

Мојтаба Хамнеи стана нов врховен лидер на Иран во момент на војна, длабока неизвесност и сериозни удари врз самиот државен врв, но и по неговото формално доаѓање на чело на Исламската Република останува нејасно колку реално ја држи командата во свои раце. Според Reuters и Ал Џезира, 56-годишниот син на Али Хамнеи бил избран од Собранието на експерти на 8 март, откако неговиот татко беше убиен во напад на 28 февруари, што го отвори најчувствителниот наследнички момент во Иран во последните децении.

Она што го прави овој избор политички толку тежок не е само презимето Хамнеи, туку и природата на неговата моќ. Reuters наведува дека Мојтаба никогаш не извршувал формална државна функција, но со години градел влијание од сенка, како човек близок до Исламската револуционерна гарда и до безбедносниот апарат што ја држи вистинската сила во системот. Ал Џезира додава дека неговото искачување е јасен сигнал оти тврдата линија останува доминантна во Техеран и дека просторот за брз договор со Западот е уште потесен.

Но токму тука почнува и најголемата нејаснотија. Ројтерс објави дека, според ирански извор, новиот лидер бил полесно повреден во нападите, додека други извори и западни функционери изнесуваат многу потешки проценки за неговата состојба. АП, пак, оценува дека неговото долго отсуство од јавноста ја зголемило дилемата кој навистина управува со земјата, во време кога сè повеќе аналитичари сметаат дека Револуционерната гарда ја држи фактичката оперативна контрола.

Затоа приказната за Мојтаба Хамнеи не е само приказна за нов лидер, туку и за режим што сака да покаже континуитет додека во неговото јадро расте прашањето каде завршува симболичната власт, а каде почнува вистинската команда. Иран можеби формално доби нов врховен лидер, но впечатокот што го оставаат последните денови е дека Техеран сè уште бара начин како да ја претвори таа формална смена во вистинска, стабилна и видлива власт.

Зачлени се на нашиот е-билтен