Skip to content
Со одлука што веќе ја вознемири дијаспората и семејствата што со години чекаат ред, САД најавија привремена пауза на издавањето имигрантски визи за државјани на 75 земји, меѓу кои е и Северна Македонија. Периодот што следува, според македонскиот министер за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски, може да донесе и „позитивно изненадување“ во визната политика на Вашингтон кон земјава.
Муцунски, на 15 јануари, порача дека Македонија има „одлична соработка“ со стратешкиот партнер и дека, во следните месеци, може да почнат да се затвораат прашања што „20 години се обидувавме да ги затвориме“. Во ист настап тој нагласи дека мерката не значи замрзнување на студентските, туристичките и бизнис визите, односно најчестите категории што ги користат македонските граѓани за краткорочни патувања.
Што точно значи „пауза на имигрантски визи“? Во пракса, тоа се однесува на визи поврзани со трајно преселување – најчесто преку семејно спојување или други имиграциски основи. Тоа не е истото што и туристичката или бизнис виза, која е временски ограничена и служи за посета, состаноци, конференции или краток престој. Муцунски тврди дека македонските државјани и досега релативно малку барале иселенички визи, и дека најчесто станувало збор за повозрасни лица, како и дека институциите биле во комуникација со Амбасадата на САД во Скопје и со Стејт департментот преку македонската амбасада во Вашингтон.
Но токму „изненадувањето“ што го најавува министерот ја отвора клучната дилема: дали изјавата е навестување за поголем пресврт, надвор од оваа привремена рестрикција? Во македонски контекст, најголемото нерешено прашање во односите со САД речиси две децении е визното патување – односно фактот дека македонските граѓани и натаму мора да вадат виза за влез во САД, за разлика од земјите што се дел од американската Програма за безвизно патување.
Влезот во таа програма, сепак, не е дипломатска љубезност, туку техничко-политички процес со строги критериуми: ниска стапка на одбивање за посетителски визи, високи стандарди за безбедност на документите, размена на безбедносни податоци и капацитети за соработка со американските служби. Затоа „изненадувањето“ што го спомнува Муцунски би можело да значи сè – од нова рамка на разговори и олеснети процедури, до амбициозен обид да се забрза патот кон безвизен режим, ако се исполнат условите и ако постои политичка волја во Вашингтон.
Во моментов, познато е само едно: паузата за имигрантски визи е формално ограничена на таа категорија и не ги опфаќа туристичките, студентските и бизнис визите. Сè друго останува во зоната на дипломатски пораки и очекувања – и ќе се мери со конкретни потези во следните шест месеци.