Skip to content
Кога внатрешната контрола во МВР утврдува пропусти кај 39 полициски службеници во еден ист случај, тоа веќе не може да се сведе на индивидуална грешка, лоша проценка или изолиран пропуст на терен. Тоа значи дека системот за заштита потфрлал во низа, од пријавата, преку проценката на ризик, до институционалната реакција. Токму таква слика излезе по проверките за постапувањето на полицијата во случајот со Ивана Јовановска од Скопје, која на 2 март почина по пад од балкон заедно со нејзината шестгодишна ќерка Катја.
Податокот дека 39 припадници на МВР погрешно постапиле е тежок сам по себе, но уште потежок е контекстот во кој доаѓа. Станува збор за случај во кој насилството, според обвинението, не било моментален испад, туку траело со години, а во 2025 година прераснало во сурово и нечовечно постапување. Обвинителството веќе тврди дека сопругот Стојанче Јовановски подолг период психички и физички ја малтретирал Ивана, ја тепал и ѝ се заканувал, а на 2 март, по нов напад и закани, ја довел во состојба на тешка психичка вознемиреност, страв и безизлезност.
Тоа ја отвора суштинската дилема: што точно значеле претходните полициски интервенции, ако по нив насилството продолжувало, ескалирало и завршило со смрт? Од МВР сега велат дека внатрешната контрола утврдила пропусти и веќе доставила известување до Обвинителството за гонење организиран криминал и корупција. Таму предметот треба да го преземе обвинител од специјализираното одделение за кривични дела сторени од лица со полициски овластувања. Самото тоа покажува дека случајот веќе не е само семејна трагедија, туку и тест за одговорноста на институциите што требало да спречат трагедија.
Официјалната линија на МВР, изнесена веднаш по трагедијата, беше дека полицијата постапувала по пријавите, но дека оштетената во повеќе наврати се откажувала од понатамошни постапки. Тоа објаснување можеби формално звучи како процедура, но суштински го отвора најопасното прашање: дали системот за заштита од семејно насилство и натаму премногу зависи од тоа жртвата да остане во постапка, иако токму стравот, зависноста, заканите и психичката исцрпеност се дел од самата природа на насилството. Ако институциите ја читаат повлечената пријава како крај на ризикот, а не како можна последица на притисок и заплашување, тогаш системот не ја препознава логиката на насилството, туку само ја архивира.
Во овој случај, најстрашното не е само тоа што насилството траело долго, туку што околу него имало институционална околина: полиција, социјални служби, училиште, судски постапки, развод, пријави, теренски излегувања. Обвинителството веќе отвори предмет и за постапувањето на Центарот за социјални работи, а бил најавен и вонреден инспекциски надзор во училиштето каде учело девојчето. Тоа значи дека трагедијата во Тафталиџе не се чита само како злосторство на еден насилник, туку како можно вкрстување на повеќе институционални пропуштања.
Затоа бројката 39 е повеќе од вест. Таа е институционална дијагноза. Не кажува само дека имало луѓе што не си ја завршиле работата, туку дека државниот апарат во повеќе наврати не успеал да го претвори пријавеното насилство во реална заштита. И токму тука лежи најтешката порака од овој случај: Ивана не падна во празно, туку низ систем што претходно веќе неколкупати гледал во нејзиниот страв.