Skip to content
По драматичната поплава во струмичкото село Костурино, каде надојдената Тркања за помалку од 10 минути однесе 120 јагниња и 100 овци од шталата на сточарот Никола Колев на местото Шепово, службите предупредуваат дека ризикот не е завршен и дека следуваат нови врнежи кои може повторно да ги раздвижат водостоите. Во Костурино, семејството сведочи дека водата се кренала над два метри и дека, во трка со времето, не успеале да ја отворат шталата за да ги спасат животните.
Во исто време, на терен во Струмичко се евидентирани поплавени земјоделски површини, пластеници и дворови во Муртино и Сачево, а локалната самоуправа информираше дека механизацијата останува на критичните точки и дека состојбата се следи од час во час. Центарот за управување со кризи соопшти дека водостојот на реките Струмица и Тркања почнал да опаѓа и дека ситуацијата е стабилизирана, но дека на одделни места сè уште има „заезерување“, што е сигнал дека почвата и каналската мрежа не ја примаат водата со нормален капацитет.
Токму тука се наоѓа клучната поента за „новиот бран“ што се најавува: кога еден циклонски систем ќе ја натопи земјата и ќе ги наполни малите водотеци, следните врнежи – дури и ако се локални – често имаат поголем ефект од првиот удар. Тркања не е „голема река“ што расте со часови и денови, туку водотек кој знае да експлодира во минути, а тоа ја прави заканата поопасна за шталите, пластениците, селските патишта и ниските премини.
Во такви услови, предупредувањето за жолта фаза на хидро аларм добива тежина што не смее да се сведе на рутина. Според најавите, најизразен ризик од раст на водостој и локални излевања е во централните и источните делови, во сливовите на Вардар (средно и долно течение), Брегалница, Пчиња, Крива Река, Струмица и Црна Река, со потенцијален притисок и врз поголеми урбани средини. Оваа карта не значи дека „сè ќе се излее“, туку дека системот е во чувствителна фаза и дека секоја нова поројна епизода може да го смени балансот.
Дополнителен сигнал дека ситуацијата останува нестабилна се зачестените одрони и свлечишта на патните правци во Истокот, што службите ги поврзуваат со врнежите. Тоа е вториот слој на ризикот: кога земјата е натопена, проблемот не е само водата што излегува од коритото, туку и тлото што се лизга, ја затвора инфраструктурата и ги одложува интервенциите тогаш кога се најпотребни.
Прашањето што останува отворено по Костурино не е само колкава ќе биде материјалната штета, туку дали системот учи доволно брзо од ваквите „брзи поплави“. Во вакви денови, најевтината мерка е најскапата ако изостане: чистење на одводните канали, отворени пропусти, контролирање на критични мостови и премини, и присуство на механизација таму каде што водата традиционално ја бара најкратката патека – преку дворовите и шталите.