Skip to content
Граѓанската иницијатива „Стоп за Усје“ најави нова мирна блокада на 21 јануари, со порака дека институционалниот молк околу загадувањето на воздухот станува неподнослив за жителите во овој дел од Скопје. Собирот е закажан во 18:00 часот на крстосницата меѓу булеварите „Борис Трајковски“ и „Србија“, на правецот кон индустрискиот капацитет „Усје“, каде што иницијативата со месеци јавно изразува сомнежи дека работењето на фабриката влијае врз локалниот воздух.
Организаторите потсетуваат дека веќе одржаа граѓанска блокада на 26 декември 2025 година и дека по тој настан, нивните барања биле доставени до надлежните институции, но велат дека досега не добиле одговор, ниту биле повикани на средба. Во јавниот повик ја нагласуваат потребата „здравјето да биде пред профитот“, особено поради ризиците за децата и луѓето кои живеат во непосредна близина на индустриската зона.
Клучната точка на нивното барање е транспарентноста: иницијативата тврди дека компанијата и натаму одбива да постави мерни станици чии податоци граѓаните би можеле да ги следат јавно и континуирано, 24/7. Токму поради тоа, велат дека не можат да имаат доверба во уверувањата дека фабриката не загадува и дека контролите се доволни. Со блокадата, „Стоп за Усје“ бара јавноста и медиумите да дадат простор на, како што велат, граѓанскиот глас за правото на чист воздух.
Темата се отвора во контекст во кој Македонија со години се соочува со проблем на честички во амбиентниот воздух. Правилата предвидуваат гранични вредности и дозволен број денови со надминувања на среднодневните концентрации, но праксата покажува дека во одделни години и на поединечни мерни места надминувањата се многубројни. Во таква слика, локалните сомнежи стануваат политичко и институционално прашање: кога граѓаните бараат мерење „на лице место“, тие фактички бараат државата да ја докаже својата контрола – или да признае дека ја нема.
Во меѓувреме, компанијата јавно се повикува на обврските што произлегуваат од еколошките дозволи и мониторинг-рамките, додека граѓанските групи бараат независност, пристапност и доверливост на податоците.