Скопје повторно влегува во кругот на најави, рокови и тендерски постапки за нови автобуси, откако претходната набавка на 150 електрични автобуси и 75 полначи пропадна. Од Град Скопје најавуваат дека тендерот ќе биде повторно распишан во рок од една недела, а првите автобуси, според проценките на градските власти, би можеле да пристигнат за неколку месеци.
Претходната постапка беше објавена во февруари годинава преку Министерството за транспорт. Планот предвидуваше 100 автобуси да бидат наменети за Скопје, а останатите 50 за други општини. Според првичната динамика, првите 30 автобуси требаше да бидат испорачани во рок од шест месеци, уште 60 во рок од 12 месеци, а последните 60 во рок од 18 месеци.
Но тендерот беше поништен по одлука на Државната комисија по жалби за јавни набавки. Од Министерството за транспорт соопштија дека постапката ќе биде повторно објавена во најкус можен рок, во согласност со законските процедури. Според објавените информации, на претходниот повик имало повеќе понуди, но постапката не заврши со договор за набавка.
За скопјани, ова не е само административна вест. Јавниот превоз во главниот град со години се движи меѓу стари автобуси, нередовни линии, преполни возила и секојдневно незадоволство на патниците. Секој нов тендер се најавува како решение, но секоја пропадната постапка го продолжува истиот проблем – град што зборува за зелен превоз, а сè уште не може да обезбеди стабилен јавен транспорт.
Истражувањето на Центарот за граѓански комуникации ја покажува длабочината на кризата. ЈСП „Скопје“ располага со 341 автобус, но дневно исправни се 185, а во сообраќај се пуштаат само 157 автобуси на градските и приградските линии. Во последните десет години бројот на превезени патници е намален од 52 милиони на 22 милиони годишно.
Овие бројки објаснуваат зошто набавката на нови автобуси одамна не е прашање на модернизација, туку на основна функционалност на градот. Скопје не може да гради политика за почист воздух, помал сообраќаен метеж и поодржлива мобилност ако јавниот превоз остане непредвидлив, недоволен и зависен од возен парк што едвај го одржува дневниот ритам.
Проблемот е и политички и институционален. Во изминатите години различни власти најавуваа еко автобуси, нови линии, модернизација и подобра услуга, но граѓаните најчесто добиваа нови рокови наместо нови возила. По пропаѓањето на претходниот тендер, јавноста со право очекува прецизен одговор: кога ќе биде распишан новиот повик, кои услови ќе бидат променети, кој ќе ја контролира постапката и кога автобусите навистина ќе излезат на улиците.
Скопје не може да го реши јавниот превоз само со соопштенија. Новиот тендер ќе има смисла само ако конечно заврши со реална набавка, јасна динамика на испорака и подобрување што граѓаните ќе го почувствуваат на постојките. Дотогаш, главниот град останува во истата слика: автобуси има на хартија, но недостигаат таму каде што се најпотребни – на улица.
