Обвинителствата добија повисоки плати, судовите останаа на чекање

Административната служба во обвинителствата доби конкретен исчекор што со години го чекаше: првпат е потпишан поединечен Колективен договор за вработените во Јавното обвинителство, со што правата на јавнообвинителската служба формално се уредуваат на посебно ниво, а е најавено и етапно зголемување на платите почнувајќи со мартовската плата за 2026 година. Договорот го потпишаа државниот јавен обвинител Ненад Савески, УПОЗ и синдикалната организација во обвинителствата, а од Обвинителството овој потег го претставија како важен исчекор во подобрување на статусот на вработените.

Овој развој на настаните е важен не само поради тоа што носи повисоки примања, туку и затоа што отвора јасна разлика внатре во правосудниот систем. Додека обвинителската администрација добива потпишан акт и јасна рамка за раст на платите, во судовите сликата и натаму е далеку понеизвесна. Само пред неколку месеци судската служба се соочуваше со одлуки за необезбедување средства за исплата на додатоци на плата, иако претходно биле донесени одлуки тие средства да се обезбедат. Тоа значи дека во еден дел од правосудството процесот веќе е преточен во потпис и рокови, а во другиот сè уште се крши на буџет, процедури и чекање.

Поширокиот контекст покажува дека Владата и УПОЗ уште во февруари постигнаа договор за околу 11.000 административци во управата, судовите и обвинителствата, со најава дека до 2028 година ќе има значително покачување на платите и дека институциите ќе потпишуваат свои колективни договори. Но мартовската „трка по потписи“ покажа дека тој договор не се претвора со иста брзина во реалност насекаде. Телма објави дека дел од институциите навреме ги завршуваат процедурите, а дел можеби прво ќе исплатат плата по старо, па дури потоа ќе прават корекции. Во таква нерамномерна реализација, обвинителствата веќе се издвојуваат како сектор што стигна до формален договор, додека судовите остануваат заглавени во старата неизвесност.

Токму затоа ова не е само вест за повисоки плати во обвинителската служба. Ова е и вест за разликата меѓу два столба на истиот правосуден систем. Во обвинителствата, новиот јавен обвинител на самиот почеток на мандатот испраќа сигнал дека статусот на службата треба да се унапреди и формално и финансиски. Во судовите, пак, и натаму доминира чувството дека администрацијата прва ја носи тежината на нефункционален буџет и последна стигнува до конкретно решение. Ако тој јаз брзо не се затвори, државата ќе добие уште подлабока нерамнотежа таму каде што и онака најмногу недостига стабилност: во правосудството.

Зачлени се на нашиот е-билтен