Одбројуваме, за 28 часа човештвото полетува пак кон месечината

Човештвото е на чекор од нов историски лет кон Месечината, но овојпат не станува збор за слетување, туку за прв тест со екипаж по повеќе од половина век. Мисијата „Артемида 2“ треба да полета во среда, на 1 април, во 18:24 часот по источноамериканско време, односно во четврток, на 2 април во 00:24 часот по македонско време, од вселенскиот центар „Кенеди“ во Флорида. Тоа ќе биде прва човечка мисија кон Месечината по „Аполо 17“ во 1972 година.

На врвот на ракетата SLS ќе се наоѓа капсулата „Орион“, а во неа четворица астронаути: Рид Вајсман, Виктор Гловер и Кристина Кох од НАСА, како и Џереми Хансен од Канадската вселенска агенција. Летот треба да трае околу 10 дена и да ја однесе екипата околу Месечината, по т.н. слободна повратна траекторија, по што капсулата ќе се врати и ќе се спушти во Пацификот. Мисијата нема да слета на површината, туку треба да ги тестира клучните системи за поддршка на живот, навигација и комуникација за идните лунарни мисии.

Токму тука лежи и суштината на ова полетување: „Артемида 2“ е повеќе проба за враќање на човекот во длабоката вселена отколку спектакл на освојување. По успешниот, но беспилотен лет на „Артемида 1“ во 2022 година, НАСА сега сака да покаже дека може повторно безбедно да испрати луѓе надвор од ниската орбита на Земјата. Овој лет треба да биде мост меѓу старата ера на „Аполо“ и новата американска стратегија за долгорочно присуство околу и на Месечината.

Мисијата веќе неколкупати беше одложувана поради технички проверки, меѓу кои и проблем со протокот на хелиум, но сега одбројувањето официјално е почнато. НАСА соопшти дека шансите за поволни временски услови на денот на полетувањето се околу 80 проценти, а доколку има ново поместување, резервни термини постојат и во следните денови од почетокот на април.

Во симболична смисла, ова ќе биде и прва ваква мисија во која кон Месечината ќе патуваат првата жена, првиот црн астронаут и првиот неамерикански астронаут на ваков лет. Но зад симболиката стои и геополитика: НАСА не ја крие намерата „Артемида“ да биде рамката преку која САД повторно ќе го постават темпото во новата вселенска трка, во време кога и Кина јавно ги засилува сопствените амбиции за човечка мисија до Месечината.

Затоа полетувањето на „Артемида 2“ е повеќе од уште една мисија. Тоа е порака дека, по 53 години пауза, Месечината повторно станува конкретна дестинација на човечката политика, технологија и амбиција. Разликата е што овојпат патот назад кон неа нема да се мери само во знаме и престиж, туку и во тоа кој ќе успее да изгради трајно присуство надвор од Земјата.