Skip to content
90 милијарди евра за Украина повторно останаа заглавени на самитот на Европскиот совет во Брисел на 19 март, откако унгарскиот премиер Виктор Орбан одби да ја тргне блокадата за заемот договорен уште во декември 2025 година, а европските лидери јавно го обвинија дека ја држи заедничката политика како заложник на сопствените изборни и енергетски пресметки. Додека Киев предупредува дека средствата му се итно потребни за да го затвори растечкиот буџетски јаз, Брисел повторно се соочи со старата слабост: една членка е доволна за да го закочи целиот механизам.
Судирот овојпат не е само околу Украина, туку и околу кредибилитетот на Унијата. Reuters, Associated Press и Euronews известуваат дека Орбан ја врзува блокадата со прекинот на испораките на нафта преку „Дружба“, оштетен од руски напади, и бара обнова на дотокот кон Унгарија пред да даде зелено светло. Европската комисија и Европскиот совет веќе понудија техничка и финансиска помош за поправка на трасата, а украинската страна ја прифати таа понуда, но ни тоа не беше доволно за пробив на самитот.
Тоа ја прави ситуацијата уште понепријатна за Брисел, бидејќи заемот не е нова идеја, туку веќе усогласена политичка одлука. Токму затоа реакциите на дел од европските лидери беа поостри од вообичаено. Според Reuters и AP, Орбан беше обвинет дека дејствува во лоша вера, дека ја поткопува европската солидарност и дека украинското прашање го претвора во алатка за домашната кампања пред изборите во Унгарија, закажани за 12 април. Во таква атмосфера, спорот повеќе не изгледа како техничка расправија за енергетска безбедност, туку како отворен политички судир околу тоа дали една влада може бескрајно да ја уценува цела ЕУ.
Најтешкиот дел од оваа приказна, сепак, е што цената не ја плаќа само Брисел, туку и Украина. Европскиот совет на својата официјална страница потсетува дека заемот од 90 милијарди евра треба да важи за 2026 и 2027 година, а украинскиот претседател Володимир Зеленски денес повтори дека состојбата за неговата земја е „многу тешка“. Ако парите продолжат да доцнат, притисокот нема да биде само финансиски, туку и политички: ЕУ уште еднаш ќе покаже дека знае да донесе историска одлука, но не и секогаш да ја спроведе кога ќе дојде моментот за вистинска исплата.