Skip to content
Иран денес влезе во една од најтешките фази на сегашната ескалација, откако САД и Израел почнаа координирани удари врз ирански цели, а речиси истовремено беа пријавени и сериозни нарушувања на интернетот и сајбер-напади врз ирански медиумски и дигитални платформи. Ударите ја турнале кризата во нов конфликт со регионални последици, додека дел од медиумите, повикувајќи се на ИРНА, јавуваат дека повеќе ирански новински сајтови и локални апликации биле погодени.
Во таква слика, најголемиот товар повторно паѓа врз цивилите. Во Техеран и во други градови луѓе брзале кон банки и бензински пумпи, токму поради страв дека војната ќе донесе уште подлабок прекин на комуникациите и секојдневието. Кога на воздушните удари ќе им се додаде и дигитален мрак, иранските граѓани не остануваат само без чувство на сигурност, туку и без основната можност брзо да проверат што се случува, каде има удар и дали нивните блиски се безбедни.
Овој спој на ракети и информациска изолација не е нов за Иран, туку веќе станува препознатлив образец. Во јануари годинава Reuters објави дека иранските власти делумно го гаселе интернетот за време на домашните немири, додека државната телевизија накратко била хакирана. Во јуни 2025 година, Associated Press извести дека за време на претходната израелско-иранска воена рунда, Иранците минале денови во речиси целосен комуникациски мрак, неспособни навреме да дознаат што се случува дури ни со своите семејства во други градови.
И сајбер-димензијата на овој судир не може да се третира како спореден шум. Ројтерс лани објави дека групата „Predatory Sparrow“, која често се опишува како потенцијално поврзана со Израел, тврдела дека уништила податоци во државната Bank Sepah, а ден подоцна истата група беше поврзана и со напад врз иранската крипто-берза Nobitex, при што, според анализите цитирани од Reuters, биле „изгорени“ околу 90 милиони долари во крипто-средства. Израел формално не презеде одговорност за тие операции, но денешните нарушувања само ја зацврстуваат сликата дека фронтот меѓу Иран и Израел одамна не е само во воздухот, туку и во банкарските системи, медиумите и мрежите преку кои општеството се информира и преживува.