Отстапки од Русија: ЕУ подготвува список за одржлив мир во Украина

Отстапки од Русија ќе бидат ставени на маса во Брисел во наредните денови, откако високата претставничка на Европската унија за надворешна политика Каја Калас на 10 февруари 2026 најави дека подготвува список на услови што Москва треба да ги прифати за да се постигне одржлив мир во Украина.

Калас порача дека мировен договор не може да биде траен ако Европа е само повремено консултирана, затоа што ЕУ ќе мора да има улога и во безбедносните гаранции, и во финансиската рамка по завршувањето на војната. Во таков контекст, таа ја позиционира Унијата како неизбежен актер во процесот, особено во време кога разговорите за прекин на војната главно се водат меѓу Украина, САД и Русија.

Клучната теза на Калас е дека условите треба да се насочат кон Русија, а не кон Украина, која, според неа, веќе поднела огромен товар. На списокот што го подготвува, како можни елементи се споменуваат враќање на украинските деца однесени од окупираните територии и ограничувања на руските воени капацитети по евентуален договор, со цел да се намали ризикот од нова ескалација.

Најавата доаѓа во момент на застој и скепса. Според агенциските извештаи, последната рунда разговори под американско посредништво во Абу Даби не донела пробив, иако било договорено продолжување на размените на воени заробеници. Истовремено, во европските кругови расте сомнежот дека Москва ќе прифати договор што не ја цементира сегашната линија на сила, што ја прави дебатата за „одржлив“ мир уште поостра.

Европската полуга, според Калас, не е само политичка. ЕУ располага со значајна финансиска тежина преку замрзнатите руски средства во Европа, што може да стане дел од секој пакет за порамнување, реконструкција или гаранции. Токму затоа, како што се чита од пораките на Брисел, Унијата сака прво да изгради заедничка позиција меѓу земјите членки, па дури потоа да разговара за следни чекори како посебен пратеник или поформализиран канал кон Москва.

Списокот што го најавува Калас треба да им биде доставен на владите на земјите членки во наредните денови, а очекувањата се дека темата ќе се отвори и на следниот состанок на министрите за надворешни работи на ЕУ. Прашањето што останува е дали европските услови ќе станат реална преговарачка основа што ќе ја стегне рамката околу Русија, или ќе останат уште една декларативна линија во момент кога теренот ја диктира динамиката.