Skip to content
Денес (17 февруари 2026), Советот на јавни обвинители направи пресек на кандидатурите за државен јавен обвинител и донесе одлука што веднаш ја менува динамиката на процесот: поранешниот кривичен судија Владимир Панчевски е отстранет од трката и неговата кандидатура воопшто не е ставена на гласање, па нема да биде доставено мислење за него.
Образложението што се слушна на седницата е дека, иако кандидатот ги има „потребните години стаж“, критичниот услов е стажот да биде непрекинат и поврзан со кривичното право. Членката на Советот Маријана Илиеска посочи дека функцијата на кандидатот му престанала пред 13 години и дека во меѓувреме не бил ниту судија ниту јавен обвинител, поради што тој стаж не може да се третира како „непрекинат стаж од областа на кривичното право“ во смисла на законските одредби. Со таква квалификација, Советот практично порача дека формата (континуитетот) е исто толку важна како и бројката (годините), особено кога станува збор за функција што треба да води и да координира кривични политики и најтешки постапки.
Паралелно со оваа дисквалификација, Советот даде позитивни мислења за останатите кандидати што биле оценувани на седницата. В.д. државен јавен обвинител Анита Тополова-Исајловска добила позитивно мислење со едногласна поддршка, при што членовите, според објавеното, нагласиле искуство, углед, морални вредности и менаџерски квалитети. Позитивно мислење добила и обвинителката Лидија Раичевиќ, за која било посочено дека има интегритет и долгогодишно искуство и дека работела на тешки предмети. Ленче Ристовска, исто така, добила едногласна поддршка, како и судијата од Кривичниот суд Ненад Савевски, кој, според објавеното, добил позитивна оценка од сите 10 членови.
Оваа фаза од постапката е особено значајна затоа што Советот не „избира“ директно државен јавен обвинител, туку дава мислење што е дел од законската траекторија до конечната одлука. Во своите надлежности, Советот експлицитно е предвиден да дава мислење до Владата на Република Северна Македонија по предлогот за именување и разрешување на јавниот обвинител на државата.
Следниот чекор е политичко-институционален: Владата, врз основа на позитивните мислења, треба да утврди предлог и да го достави до Собранието на Република Северна Македонија, каде што се носи конечната одлука. Токму затоа, денешната седница на Советот е повеќе од „технички филтер“ — таа го стеснува изборот и ја дефинира рамката во која извршната власт може да маневрира без да ја урива формалната законитост на постапката.
Изборот на нов државен јавен обвинител доаѓа по оставката на Љупчо Коцевски, што дополнително ја зголемува чувствителноста на процесот: јавноста очекува и институционална стабилност и јасен сигнал дали ќе се бара континуитет или нов пристап во водењето на обвинителството. Во таков контекст, строгото толкување на условот за „непрекинат стаж“ функционира и како порака дека прагот за влез не е симболичен, туку мерлив и проверлив, особено кога кандидати доаѓаат од различни професионални траектории (обвинителство наспроти судство).
Во пракса, владината одлука што следи ќе биде првиот вистински тест за тоа како ќе се читаат позитивните мислења: дали како формален предуслов што се „одработува“, или како суштински сигнал за профилот што системот сака да го види на врвот на обвинителството. До конечниот избор, в.д. решението останува мост меѓу два мандати, а институциите ќе треба да покажат дека постапката може да остане и транспарентна и отпорна на дневнополитички притисоци.