Skip to content
Во март, кога пензионерите повторно добија линеарно зголемување, државата се обиде да ја затвори темата со проста порака: уште 1.000 денари за сите. Но животот не поскапува линеарно, ниту за сите еднакво. Трошокот за храна, лекови, струја и превоз најсилно удира токму кај домаќинствата што и онака живеат на работ, а таму пензијата не е статистика, туку единствен месечен штит. Линеарното покачување остана на сила и по одлуката на Уставниот суд од 4 март, што значи дека моделот не падна правно, но останува отворено прашањето дали е доволен социјално.
На хартија, бројките изгледаат помирни отколку што се чувствуваат во продавница и аптека. Државниот завод за статистика објави дека инфлацијата во февруари изнесувала 0,2 проценти на месечно и 2,9 проценти на годишно ниво, а просечната нето-плата во јануари достигнала 46.617 денари. Но токму таа статистичка смиреност тешко се пресликува во секојдневието на пензионерите, затоа што нивната потрошувачка е концентрирана во најчувствителните категории: храна, режиски трошоци и здравје. Кога токму тие ставки ползат нагоре, пензионерот не ја чувствува „просечната инфлација“, туку сопствената, многу потешка сметка.
Таа разлика најдобро се гледа во синдикалната минимална кошница. Во март таа достигна 67.818 денари, а за семејство што живее под кирија и 83.193 денари. Само во првите три месеци од годинава кошницата порасна за 2.326 денари, додека цената на дизелот од почетокот на јануари до средината на март скокна од 64,5 на 92 денари за литар. Тоа е тивката економска позадина на пензионерската мака: и кога инфлацијата формално е „под контрола“, основните трошоци продолжуваат да ја јадат секоја корекција што ќе стигне на сметка.
Во таков контекст, владината порака дека од април сите пензионери ќе имаат пензија над 15.000 денари повеќе звучи како политичка долна граница, отколку како гаранција за достоинствен живот. Зашто прашањето веќе не е дали пензијата е малку повисока од лани, туку што денес реално може да се купи со неа. Ако прагот на сиромаштија за работник е 31.200 денари, тогаш уште поочигледно е колку е стеснет просторот за пензионерите со ниски примања, особено за оние што живеат сами и немаат втор приход во домот.
Токму затоа проблемот не е само во висината на покачувањето, туку и во логиката на мерката. Линеарното зголемување политички е лесно за објаснување, бидејќи звучи еднакво и фер. Но социјално, тоа не ја погодува суштината: не е исто кога 1.000 денари влегуваат во пензија што едвај ги покрива лековите и сметките, и кога влегуваат во пензија што веќе има поширок простор за преживување. Оттука и вистинската слика зад темата не е дека пензионерите добија уште малку, туку дека цените повторно трчаат понапред од чувството на сигурност. А кога пензијата останува линеарна, а поскапувањето не, тогаш „голтари“ не е само груб збор, туку опис на стравот со кој многумина ја дочекуваат секоја нова исплата.