Петер Маѓар стана тест за крајот на ерата на Орбан

Петер Маѓар влезе во финишот на унгарските избори како фигура во која дел од проевропскиот политички центар во Брисел гледа можност за пресврт по повеќе од 15 години владеење на Виктор Орбан. Во авторски текст за Euronews, јасно означен како мислење, Валери Еје пишува дека Маѓар може да донесе „нов почеток“ за Унгарија, додека нов мандат за Орбан, според неа, би значел уште подлабоко демократско назадување. Euronews експлицитно наведува дека ставовите во текстот се на авторката, а не редакциска позиција на медиумот.

Тука е важна и назнаката што не смее да се прескокне: Валери Еје е претседателка на групата Renew Europe во Европскиот парламент, односно не зборува како неутрален аналитичар, туку како влијателна европска политичарка со јасна идеолошка и институционална позиција. Нејзиниот текст затоа не е обична изборна анализа, туку политичка порака во пресрет на гласањето, во која Унгарија се претставува како држава на историска раскрсница меѓу натамошно оддалечување од либералната демократија и враќање кон поцврсто европско сидро. Официјалната страница на Европскиот парламент ја води Еје како претседателка на Renew Europe Group.

Остриот тон не е случаен. Во текстот, Еје директно го врзува Орбан со корупција, ослабени институции и политика на страв, додека Маѓар го претставува како шанса за обнова на довербата, владеењето на правото и односите со Европската Унија. Ваквиот рамкиран судир покажува колку унгарските избори веќе не се читаат само како внатрешна партиска битка, туку како европски тест за тоа дали може да се оттурне моделот на „нелиберална демократија“ што Орбан го гради со години.

Тоа е и причината зошто името на Петер Маѓар добива поголема тежина од класичен опозициски предизвикувач. Reuters деновиве објави дека Тиса, партијата на Маѓар, води во повеќе анкети пред неделното гласање, а дел од проекциите дури ѝ даваат и можност за силно парламентарно мнозинство. Но меѓу европската надеж и реалниот исход стои унгарскиот изборен терен, кој со години е обликуван од Орбан. Затоа и пораката на Валери Еје е двојна: Маѓар можеби нуди нов почеток, но за Брисел вистинското прашање е дали Унгарија навистина е подготвена да излезе од сенката на Орбан.