По ценовниот шок, Божиновска вели дека се е во ред

Откако неделава граѓаните се соочија со нагло поскапување на горивата, Владата и Министерството за енергетика почнаа да испраќаат порака на смирување: снабдувањето е стабилно, резерви има, а Македонија и натаму има едни од најниските цени во регионот. Во истиот ден кога министерката Сања Божиновска уверуваше дека пазарот е под контрола, ОКТА најави попуст од 2 денари по литар за дизел и бензини за трговците што набавуваат од компанијата, со важност до крајот на март.

Но бројките покажуваат зошто оваа порака повеќе личи на обид за амортизирање на гневот отколку на вистинско враќање на цените назад. Регулаторната комисија за енергетика на 9 март донесе одлука со која малопродажните цени на нафтените деривати се зголемија во просек за 14,27 отсто. Бензините поскапеа за 5 денари по литар, дизелот за 14,50 денари, а екстра лесното масло за домаќинство за 12,50 денари, при што новата цена на дизелот достигна 85,50 денари по литар.

Во таква ситуација, попустот што го најавува ОКТА е ограничено олеснување. Компанијата соопшти дека од 13 до 31 март ќе им одобрува на трговците попуст од 2 денари по литар за дизел и бензини, со очекување тие тоа да го пренесат и кон крајните потрошувачи. Владата отворено апелира бензинските пумпи да не го задржат просторот за себе, туку да го вградат во малопродажните цени. Но и од самите формулации е јасно дека станува збор за можност, а не за гарантирана корекција, бидејќи Регулаторната комисија ја утврдува максималната цена, а трговците можат да продаваат и пониско ако одлучат.

Паралелно со тоа, Божиновска се обиде да ја затвори и дилемата за евентуален недостиг на гориво. Според нејзините изјави, по повеќе од 300 инспекциски контроли е утврдено дека сите трговци ги имаат задолжителните петдневни оперативни резерви. Таа наведе и конкретни количини во системот, меѓу кои 138,8 милиони литри евродизел и 32,1 милион литри еуросупер 95, оценувајќи дека со државните резерви има покриеност за околу 62 дена потреби на граѓаните и стопанството.

Така, по ценовниот удар од понеделникот, државата не излегува со мерка што целосно го враќа товарот назад, туку со пакет за смирување: резерви, контроли, уверувања и ограничен попуст од добавувачот. Разликата меѓу тие две бројки е голема. Кога дизелот поскапува за 14,50 денари, а олеснувањето што се најавува е околу 2 денари, впечатокот е дека институциите засега повеќе го менаџираат расположението на пазарот отколку што суштински го ублажуваат ценовниот шок. Ова е заклучок што произлегува од споредбата меѓу официјалната одлука на РКЕ и објавениот попуст на ОКТА.