Skip to content
Една година по пожарот во „Пулс“, во кој животот го загубија 63 млади луѓе, а повеќе од 200 беа повредени, Собранието конечно одржа комеморативна седница за трагедијата што одамна ја надмина локалната болка и стана државен пораз. Но наместо чувство дека институциите конечно покажуваат достоинство и меморија, пораката што остана по седницата беше многу потешка: државата дојде до комеморација доцна, а до вистинска почит не стигна ни тогаш.
Најсилната и најболна реакција не дојде од говорницата, туку од родителите. Тие јавно порачаа дека ниедно од децата не било спомнато со име и презиме, дека наместо достоинствено сеќавање слушале правдања за Собранието и дека целата комеморација делувала како изнуден чин, организиран дури откако семејствата долго притискале да се случи. Во таа реакција е содржана суштината на целиот проблем: кога по една година институцијата конечно ќе се сети да одржи седница, а притоа не најде сила ни да ги изговори имињата на жртвите, тогаш комеморацијата лесно се претвора во уште една рана.
Претседателот на Собранието Африм Гаши во обраќањето рече дека само правдата и вистината можат да донесат мал спокој за семејствата и за општеството, дека трагедијата е последен аларм за сите институции и дека болката на Кочани е болка на целото општество. Тоа се зборови што звучат исправно и очекувано во ваков момент. Но токму таму се отвора најнезгодното прашање за државата: ако трагедијата навистина била толку голем општествен аларм, зошто Собранието чекаше цела година за да се сети на жртвите и зошто на самиот чин на сеќавање остави впечаток на службена должност, а не на човечка и институционална совест.
Затоа оваа седница не остана запаметена по тоа што конечно се одржа, туку по тоа што покажа колку лесно институциите и во комеморацијата можат да го изгубат човекот зад бројката. Во јавноста повторно се врати чувството дека Кочани за политиката беше тема кога требаше да се зборува за одговорност, но не и кога требаше навреме и достоинствено да се покаже почит. Родителите токму тоа го кажаа најдиректно: дека ова не била комеморација што извира од институционална свест, туку од притисок и одложена обврска.
Оттаму, најточната слика за денешниот однос на државата кон Кочани можеби не е во говорите, туку во празнината што остана по нив. По една година, Собранието конечно се сети на трагедијата, но не успеа да покаже дека навистина ги запаметило жртвите. А тоа е можеби и најтешката порака за семејствата: дека и кога државата ќе дојде да се поклони, може да остави впечаток дека дошла пред сè да ја затвори формата, а не да ја понесе болката.