Skip to content
Една година по пожарот во Кочани, а по низа тешки несреќи што ја потресоа земјата во изминатите години, државата конечно усвои прв Национален план за справување со масовни жртви. Веста ја соопшти министерот за здравство Азир Алиу, кој го претстави документот како системски одговор на лекциите од Ласкарци, модуларната болница во Тетово, автобуската трагедија во Бугарија и Кочани.
Суштината на планот е во тоа што првпат на едно место се поставуваат јасни правила кој што прави кога има голем број повредени и загинати. Документот предвидува одговор на три нивоа: стратегиско, каде се носат клучните одлуки и се вклучува кризното управување; болничко, каде се организира приемот и третманот на повредените; и предболничко, каде се вршат теренска тријажа, прва помош, евакуација и транспорт.
Во Министерството за здравство порачуваат дека целта не е само побрза реакција, туку и помала смртност, поголемо преживување, подобра координација меѓу институциите и посилна оперативна подготвеност на здравствениот систем. Планот е подготвен со поддршка од Светската здравствена организација, а е усогласен со препораките на НАТО и со меѓународните здравствени регулативи, што му дава и дополнителна институционална тежина.
Во неговата изработка биле вклучени Институтот за јавно здравје, Итната медицинска помош, ургентните центри, Центарот за управување со кризи, министерствата за внатрешни работи и за одбрана, Дирекцијата за заштита и спасување, Црвениот крст, медицинските факултети, како и меѓународни експерти. Тоа покажува дека документот не е замислен како тесно здравствена мерка, туку како меѓуресорски механизам за кризни ситуации во кои секое доцнење или нејасна команда може да значи уште повеќе жртви.
Покрај овој план, на конференцијата посветена на институционалните и клиничките решенија по пожарот во Кочани беше претставен и национален протокол за изгореници. Тој треба да постави стандарди за проценка, тријажа, транспорт, интензивно лекување, хируршки третман и рехабилитација, од примарното до терцијарното ниво на здравствена заштита. Владата претходно најави дека токму конференцијата треба да ги претвори искуствата од Кочани и меѓународната помош во трајни протоколи и системски решенија.
Најважното прашање, сепак, почнува по усвојувањето. Македонија и досега имаше институции, служби и закони, но трагедиите покажаа дека без јасно поделени улоги, редовни вежби и координиран синџир на команда, системот лесно се распаѓа во првите и најкритични часови. Затоа овој план ќе има вредност само ако не остане уште еден документ донесен по катастрофа, туку стане пракса што навистина ќе го скрати хаосот кога секундите одлучуваат за живот или смрт.