Под водите на брана, археолозите најдоа антички град

Под водите на браната Саријар во Турција со децении лежи Јулиополис, антички град чиј поголем дел бил потопен уште во 1950-тите. Но токму таму, на местото што долго изгледало како изгубено, археолозите во последните години почнаа да ја составуваат една многу поголема приказна: дека Јулиополис не бил незначителна населба, туку важен град со силна верска, трговска и економска улога.

Истражувањата што се водат од 2009 до 2025 година покажуваат дека градот бил стратешки поставен на важен патен правец меѓу Никеја и Анкира, по траса што ја користеле војници, трговци, цареви и аџии. Во научната анализа објавена годинава, археолозите оценуваат дека токму таа положба му овозможила на Јулиополис да остане важен центар и во доцноримскиот и во рановизантискиот период.

Меѓу најважните откритија е еден рановизантиски магацин, откриен во ноември 2024 година, во кој биле пронајдени пет големи керамички садови вградени на самото место. На еден од нив имало латински крст, а околу нив биле најдени и други предмети што упатуваат на тоа дека во близина веројатно постоел и монашки комплекс. Истражувачите сметаат дека таму се чувале вино, масло или жито, што отвора слика за град што не живеел само од својата положба, туку и од организирано земјоделско производство.

Но Јулиополис не бил затворен сам во себе. На локалитетот се најдени и керамички садови од т.н. African Red Slip Ware, што покажува дека градот бил вклучен и во пошироката медитеранска трговска мрежа. Во исто време, историските и археолошките податоци покажуваат дека градот бил и епископско седиште, со силно присуство на црковни институции, што значи дека религијата таму не била само духовен, туку и општествен и економски столб.

Така, под една денешна акумулација полека излегува ликот на град што со векови бил многу поважен отколку што се мислело. Јулиополис денес е потопен, но неговата историја повторно испливува на површина и покажува дека понекогаш најголемите откритија не се таму каде што нешто се гледа, туку таму каде што со години се мислело дека сè е засекогаш изгубено.