Приходите од закупи растат, становите го диктираат пазарот

Во Македонија, во секој месец од второто полугодие на 2025 година се остварени повисоки приходи од закуп на недвижности во споредба со истиот период една година претходно, покажуваат податоците од Регистарот на цени и закупнини на Агенцијата за катастар на недвижности. Институцијата трендот го врзува со стабилност на пазарот и зголемена побарувачка за изнајмување, но и со подобрена наплата и можно зголемување на цените на закупот.

Сликата од терен е јасна: во втората половина од 2025 година се евидентирани 5.237 закупи, што е раст од 14,2% во однос на истиот период од 2024 година. Најголем дел од „пазарниот колач“ го носат становите – 2.156 закупи или 41%, а зад нив се деловните простории со 1.651 закуп (32%). Куќите учествуваат со 699 закупи (13%), земјоделско земјиште и шуми со 515 (10%), додека останатите категории имаат значително помало учество.

Токму становите ја прават разликата и во динамиката и во перцепцијата за „поскапување“. Катастарот посочува дека урбаните и економски поразвиени општини имаат далеку поголема концентрација на изнајмени станбени единици – најчесто како резултат на побарувачката од студенти, млади професионалци и работници кои се селат кон централните градски јадра. Во второто полугодие најмногу закупи на станови има во Центар (502), потоа Штип (356), Аеродром (301) и Карпош (257). Највисока вкупна вредност на остварена цена од закуп на станови е забележана во Центар (11.413.380 денари), а потоа Аеродром (5.898.230) и Карпош (5.742.485 денари).

Кога се гледаат просеците, разликите по општини се уште погласни: највисоката просечна месечна закупнина за стан е регистрирана во Центар – 22.736 денари, многу блиску е Карпош со 22.344, па Аеродром со 19.595 денари. Во истата група со повисоки просеци се и Ѓорче Петров (16.714), Гази Баба (15.799) и Тетово (14.896), додека најниска е во Бутел – 3.489 денари.

Истовремено, екстремите во базата покажуваат колку е „широк“ пазарот – од симболични договори до луксузни изнајмувања. Во анализата на опсегот на постигнатите цени се нотира најнизок забележан минимум од 83 денари во Струмица, а највисок забележан максимум од 230.450 денари во Центар. Таквите крајности најчесто значат дека во регистарот влегуваат различни типови договори и реални ситуации – од административно/симболично пријавување до премиум локации и недвижности.

Во апсолутни износи, најголем вкупен приход од месечни закупнини е остварен во ноември – 453,6 илјади евра, наспроти 396,2 илјади евра во ноември 2024 година. Најмал е во август 2025 година – 226,4 илјади евра, што сепак е над август 2024 (224,8 илјади евра). А на ниво на категории, становите во второто шестмесечје од 2025 година носат вкупно остварена цена од 553,1 илјада евра (наспроти 465,7 илјади евра во 2024), додека кај деловните простории растот е уште поизразен – 1.182,7 илјади евра во 2025 наспроти 938,7 илјади евра во 2024 година.

Порастот кај деловните простории Катастарот го поврзува со засилена економска активност и проширување на бизниси, а кај становите – со интензивирана потреба за станбен простор и поголема динамика на пазарот за изнајмување. Во тој контекст, ваквите извештаи од регистарот се позиционираат како алатка за транспарентност и следење трендови, а институцијата најавува и натамошно проширување на регистарот и дигитален пристап до податоците за поширок круг корисници.