Skip to content
Израел очигледно се обидува да ја искористи секоја преостаната воена минута пред Вашингтон да ја затвори вратата кон некакво примирје. Според објавените информации, Бенјамин Нетанјаху наредил засилени 48-часовни напади врз Иран откако во Тел Авив се појавил страв дека Белата куќа може да оттурне прекин на огнот пред да бидат погодени сите цели што Израел ги смета за клучни, особено во нуклеарната и ракетната инфраструктура. Во исто време, американскиот предлог од 15 точки, испратен преку посредници, веќе кружи низ регионот како најава дека дипломатскиот часовник почнал да отчукува побрзо.
Она што се гледа меѓу редови е подлабок јаз меѓу израелската и американската логика. Иран соопшти дека го разгледува американскиот предлог, но не прифаќа да зборува како поразена страна, додека израелски извори изразуваат сомнеж дека Техеран ќе ги прифати условите и страв дека американските преговарачи би можеле да попуштат. Дополнително, Израел бара секој евентуален договор да му го зачува правото на идни превентивни удари, што практично значи дека не сака целосно да ја врзе сопствената воена рака дури и ако се отвори пат за примирје.
Токму затоа сегашната ескалација не изгледа како последен силен налет пред мир, туку како трка да се произведат што повеќе факти на терен пред дипломатијата да наложи пауза. Вашингтон веќе покажа дека има свои црвени линии: Доналд Трамп претходно побарал од Израел да се воздржи од нови напади врз гасната инфраструктура, откако енергетските пазари реагираа бурно. Тоа покажува дека за Белата куќа војната веќе не е само прашање на воен притисок врз Иран, туку и на цена на нафта, инфлација и политичка штета дома. За Нетанјаху, пак, секое примирје што би дошло прерано може да изгледа како запирање пред да ја доврши операцијата.
Сликата станува уште појасна ако се погледне и домашниот израелски контекст. Нетанјаху паралелно се обидува да избегне предвремени избори и до крајот на март да протурка државен буџет, а војната со Иран засега не му носи значително подобрување во анкетите. Тоа не е доказ дека воените потези се водат само од внатрешната политика, но јасно покажува дека премиерот влегува во дипломатската фаза на конфликтот без простор за слабост и без сигурност дека времето работи за него. Затоа и ударите сега изгледаат како обид да се добие уште нешто од бојното поле пред евентуалниот потег на Трамп да ја префрли кризата од небо и ракети во преговори и услови.