Skip to content
Блискиот Исток се најде опасно блиску до сценарио што досега се спомнуваше само како најцрно предупредување. Во вторникот проектил удрил во кругот на нуклеарната централа Бушер во Иран, во зона до објектот на метроролошката служба, во близина на оперативен енергетски блок. Иранските власти, руската државна компанија Росатом и Меѓународната агенција за атомска енергија потврдија дека нема пријавена штета на самата централа, нема повредени и нема пораст на радијација.
Токму затоа ова не е вест за нуклеарна катастрофа што веќе се случила, туку за опасно приближување до линија по која последиците би можеле да станат неконтролирани. Бушер е единствената оперативна нуклеарна електрана во Иран и за разлика од постројките за збогатување или истражување, тука станува збор за активен енергетски објект со големи количества нуклеарен материјал. ИАЕА уште претходно предупредуваше дека директен удар врз Бушер или прекин на неговото критично напојување би можел да предизвика сериозно радиоактивно ослободување во животната средина.
Русија реагираше остро не затоа што веќе има хаварија, туку затоа што Бушер одамна е точка каде војната и нуклеарната безбедност опасно се допираат. Росатом соопшти дека го осудува ударот и повика на итна деескалација околу централата, а уште на 3 март објави дека ја запрела изградбата на новите блокови во Бушер поради ескалацијата на нападите врз Иран. Тоа значи дека тревогата околу овој објект не е од денес, туку расте со недели.
Вистинската тежина на овој инцидент е во пораката дека нуклеарните објекти веќе не се само потенцијална, туку и реална периферија на воените удари. Дури и кога проектилот не го погодува реакторот, самиот факт дека паѓа во кругот на централа доволно зборува за тоа колку е разнишана безбедносната рамка. Кога една оперативна нуклеарна електрана влегува во зона на директен ризик, тогаш повеќе не станува збор само за Иран и Израел, туку и за поширока закана за Персискиот Залив, каде евентуална радиолошка хаварија би имала прекугранични последици.
Затоа главната поента на оваа вест не е во сензационалниот наслов, туку во фактот дека регионот повторно се извлече на самиот раб. Денес нема нуклеарен инцидент во Бушер. Но со секој нов удар што се доближува до вакви објекти, Блискиот Исток влегува во фаза во која една грешка, еден погрешен проектил или едно прекинато напојување би можеле да создадат катастрофа што повеќе нема да може да се локализира со воени соопштенија и дипломатски апели.