Skip to content
На првиот состанок на т.н. „Одбор за мир“ во Вашингтон, албанскиот премиер Еди Рама јавно му се обрати на Доналд Трамп со порака „да направиме нешто“ во врска со судењето на поранешните лидери на ОВК пред Косовски специјализирани совети во Хаг. Рама ја постави темата како прашање на политичка и морална тежина за Западот, алудирајќи дека случајот ризикува да произведе „лоши работи“ ако исходот биде тежок за обвинетите.
Во говорот, како што пренесуваат регионалните медиуми, Рама тврдел дека Хашим Тачи е „неправедно“ во притвор речиси шест години и дека барањето на обвинителството за казни до 45 години затвор предизвикало шок. Во ист контекст, тој го спомнал и американскиот обвинител Џек Смит, користејќи го како симбол за, како што го опишал, „политизирана“ правда која, според него, во 2020 година го пресекла патот кон потпишување договор во Белата куќа меѓу Косово и Србија.
Настанот се одржа во U.S. Institute of Peace и беше претставен како старт на иницијатива на Трамп за глобална платформа за „решавање конфликти“, со прв фокус на Газа. Ројтерс јавува дека на состанокот присуствувале повеќе лидери и функционери, меѓу нив и Рама, а Трамп го користел настанот за политички театар и пораки дека новиот форум би можел да „гледа над“ Обединетите нации.
Апелот на Рама доаѓа во момент кога процесот пред Специјализираните совети влегува во завршница: во февруари беа изнесени завршните зборови, а обвинителите бараат долги казни за Тачи и уште тројца поранешни лидери на ОВК – Кадри Весели, Јакуп Красниќи и Реџеп Селими – по обвиненија за прогон, убиства, тортура и присилни исчезнувања во 1998–1999 и непосредно потоа. Сите обвинети ги негираат обвиненијата.
Од самата институција во Хаг, претходно беше посочено дека пресудата, според правилата, треба да биде објавена во рок од 90 дена од затворањето на случајот, со можност за продолжување ако „околностите бараат“.
Политичката порака на Рама е двојно читање: за домашната и косовската јавност – демонстрација на солидарност со луѓе што голем дел од Албанците ги гледаат како симбол на отпорот; за меѓународната сцена – ризична линија која лесно може да се протолкува како притисок врз судски процес што е конструиран токму за да биде изолиран од регионални влијанија. Во меѓувреме, протестите и мобилизацијата во Приштина покажуваат дека пресудата, каква и да биде, ќе има политички живот и надвор од судницата.