Рашче под закана: ако се загади, Скопје ќе остане и без техничка вода

Изворот Рашче, од кој се снабдува Скопје со вода за пиење, повторно е во фокусот по предупредувањата дека депонијата со јаловина од хром кај поранешниот „Југохром“ и натаму претставува сериозен ризик за подземните води. Биологот Ана Чоловиќ Лешоска вели дека доколку дојде до загадување со шестовалентен хром, водата од Рашче не би можела да се користи ниту како техничка, што би значело неповратно губење на клучниот воден ресурс за главниот град. Официјално, ЈП „Водовод и канализација“ Скопје и натаму потсетува дека градот се снабдува со вода за пиење од природен извор со „непроценлива вредност“.

Предупредувањата не се нови, но повторно добиваат тежина во контекст на последните проблеми со водоснабдувањето во земјата. Според Чоловиќ Лешоска, иако за Рашче формално постојат воспоставени механизми на заштита, ризикот останува затоа што подземните води комуницираат меѓу себе. Токму поради тоа, евентуално загадување од подрачјето на Југохром може да се пренесе кон подземните басени што го хранат Рашче и да го загрози изворот од кој зависи Скопје.

Во објаснувањето на опасноста, Лешоска посочува и на обемот на проблемот. Според податоците што ги изнесе, на локацијата има околу 882.000 кубни метри јаловина од хром, распослани на површина од околу седум хектари, со висина од 23 метри. Но, според неа, уште пострашна од самата количина е содржината, бидејќи шестовалентниот хром е канцероген и исклучително опасен за човекот и животната средина. Ако таков загадувач навлезе во подземните води, последиците би биле многу потешки од обично локално загадување.

Темата отвора и прашање за институционалната одговорност. Во интервјуто се посочува дека Министерството за животна средина треба да донесе конкретна одлука како ќе се справи со депонијата за да се елиминира ризикот од загадување на водата за пиење. Во исто време, случајот повторно ја отвора пошироката слика за тоа колку државата навремено ги штити водоснабдителните системи, особено кога станува збор за извори од кои зависат цели градови.

Повеќе на Радио Слободна Европа