Skip to content
Судски пресуди од Србија отворија нов слој од балканската и европската безбедносна слика: група српски државјани, во пролетта и летото 2025 година, учествувале во расистички акции во Франција и Германија, а во пресудите се наведува дека наредбите, инструкциите и парите за акциите доаѓале од „структури на разузнавачката служба на Руската Федерација“.
Во документите станува збор за тројца лица осудени за шпионажа и поттикнување расна дискриминација, кои со Вишиот суд во Смедерево склучиле спогодби за признавање вина кон крајот на 2025 година. Тие добиле казни од шест месеци до година и пол куќен затвор, додека уште осум осомничени, приведени во истата акција, не се во притвор. Во судските записи, идентитетите на осудените и дел од осомничените се сокриени, но е наведено дека сите тројца живеат во Велика Плана.
Пресудите опишуваат четири акции насочени кон еврејски и муслимански заедници, со цел да се засилат тензии и да се предизвика дестабилизација во Франција и Германија. Меѓу опишаните дејствија се истурање зелена боја врз објекти поврзани со еврејската заедница во Париз, оставање свински глави пред повеќе џамии во француската престолнина, како и поставување пластични скелети во центарот на Берлин во близина на меморијали посветени на жртвите од Холокаустот.
Финансискиот мотив е директно вграден во моделот што го опишуваат судските документи: патни трошоци и сместување им биле плаќани, а за „завршена работа“ им биле ветувани хонорари од 500, 1.000 или 1.500 евра. Како доказ, групата имала обврска да доставува фотографии од локациите и изведените акции.
Она што ја прави приказната политички потешка е фактот дека, иако во пресудите се посочуваат руски разузнавачки „структури“, не се наведува која точно служба стои зад операцијата, ниту кои се конкретните лица што ја организирале мрежата. Истовремено, во јавноста останува впечатокот дека теренот за вакви регрутации е токму оној каде постојат силни проруски сентименти и слаба институционална транспарентност, а операциите се пресекуваат дури кога европските истраги ќе го „вратат“ доказниот материјал назад во националните системи.