Skip to content
Руска разузнавачка помош за Иран, која наводно вклучува и податоци за локации на американски воени цели на Блискиот Исток, ја отвори најсериозната дилема досега во ескалираниот конфликт: дали во војната индиректно влегува уште една голема сила, и тоа преку „невидливи“ канали што може да ја зголемат прецизноста и ефикасноста на иранските напади. Вашингтон пост, повикувајќи се на три лица запознаени со разузнавачките сознанија, објави дека Москва му доставувала на Техеран информации што ги вклучуваат позициите на американски воени бродови и летала.
Дел од тежината на обвинувањата е во моментот кога доаѓаат. Во истиот период, според медиумските извештаи, способноста на иранската војска самостојно да ги лоцира американските сили била ослабена по ударите на САД и Израел, па токму тука, велат изворите, странска разузнавачка поддршка би можела да биде одлучувачка за изборот на цели и за темпото на одмаздничките акции. Колкав е обемот на наводната помош не е јасно, а и самите информации се претставуваат како разузнавачки проценки, не како јавно документиран доказ.
Во текстот се посочува и зошто ваквото „споделување координати“ би било опасно: аналитичари ја поврзуваат можната руска помош со фактот што дел од иранските удари изгледаат попрецизни и насочени кон радари и командно-комуникациска инфраструктура, наместо кон симболични цели. Во таква слика, Русија би можела да ја надополни најслабата точка на Иран – ограничените сателитски капацитети – со сопствени, многу пософистицирани разузнавачки можности, што војната би ја турнало кон уште поопасна фаза на „лов на системи“, а не само размена на удари.
Реакциите од официјалните центри засега се внимателни и калкулирани. Кремљ не влезе во детали и потврди само дека е во контакт со претставници на иранското раководство, додека руските претставници во јавноста ја опишуваат војната како „неиспровоцирана“ и повикуваат на прекин. Белата куќа, пак, преку портпаролска изјава не коментираше директно за наводната руска улога, туку инсистираше дека Иран „трпи тежок удар“ и дека неговата способност за одмазда опаѓа.
Пошироката поента е дека ваквиот развој го менува карактерот на конфликтот. Ако разузнавачката поддршка навистина се одвива систематски, тогаш ризикот за американските сили и сојузници не зависи само од бројот на иранските ракети и дронови, туку и од квалитетот на информацијата што ги води. Во исто време, приказната ја носи и политичката иронија на нашето време: додека САД со години испорачуваат разузнавачки податоци на Украина во војната со Русија, Москва би можела да возврати со ист инструмент во друг театар, правејќи ја глобалната конфронтација уште помалку предвидлива.