САД по вторпат ја продолжија лиценцата за соработка со Лукоил

И покрај санкцискиот режим воведен поради руската агресија врз Украина, Соединетите Американски Држави по вторпат ја продолжија специјалната лиценца која овозможува ограничена деловна соработка со руската нафтена компанија Лукоил и нејзините подружници за продажба. Според документ на американското Министерство за финансии, лиценцата важи до 28 февруари 2026 година.

Со оваа одлука се дозволуваат трансакции кои се „вообичаено случајни и неопходни“ за преговори и извршување договори поврзани со продажба, располагање или пренос на Лукоил Интернешнл ГмбХ, како и на компании во кои таа поседува најмалку 50 проценти од капиталот. Станува збор за исклучок од Извршната наредба 14024, со која САД воведоа строги ограничувања кон руски енергетски субјекти.

Ова е второ продолжување на лиценцата, откако претходно таа беше продолжена до 17 јануари годинава. Потсетување дека Министерството за финансии на САД уште на 22 октомври воведе санкции против Лукоил и неговите подружници во кои компанијата има доминантно сопствеништво.

Порака помеѓу санкции и реалност

Продолжувањето на лиценцата укажува на јасен прагматичен пристап на Вашингтон: санкциите остануваат, но се остава простор за контролирано повлекување, преструктуирање и трансфер на сопственост, со цел да се избегнат нагли потреси на енергетските пазари. Наместо целосно замрзнување, САД избираат управуван процес што минимизира штети за глобалната енергетска стабилност.

Што значи ова за регионот?

За регионот на Југоисточна Европа, каде Лукоил има значајно присуство преку рафинерии, дистрибутивни мрежи и малопродажба на горива, оваа одлука носи краткорочна стабилност. Земји како Бугарија, Србија и други пазари каде компанијата индиректно влијае врз снабдувањето со нафта и деривати добиваат време за адаптација без ризик од нагло нарушување на пазарот.

Истовремено, продолжената лиценца остава простор за потенцијални промени во сопственичката структура на компаниите поврзани со Лукоил, што на подолг рок може да доведе до намалување на руското енергетско влијание во регионот, но без економски шокови.

Геополитика под маската на техничка одлука

Иако формално станува збор за техничка одлука, продолжувањето на лиценцата е јасен сигнал дека енергетиката и натаму останува чувствителна точка во геополитичките односи. САД испраќаат порака дека санкциите не се само инструмент за казнување, туку и алатка за контролирано управување со сложени економски и безбедносни процеси.

За регионот, ова значи уште еден период на неизвесност, но и можност за постепено редефинирање на енергетските стратегии во услови на нова европска и глобална реалност.