Skip to content
Додека МВР трага по 18-годишниот Саитов Саит со централна и меѓународна потерница, во јавноста се отвора уште еден слој од приказната за трагедијата во Капиштец: дигиталната самодокументација на ризично возење како „статус“ и како претходница на реална катастрофа. МВР соопшти дека потерницата е распишана по барање на ОЈО Скопје за кривично дело по член 300 од Кривичниот законик.
Дел од медиумите, меѓу нив и „Вечер“, објавија дека на Инстаграм постоеле видеа на кои осомничениот претходно се снимал додека вози со прекумерна брзина, при што се наведува дека станува збор за истото возило со кое се поврзува и случајот во Капиштец. Во овој момент, клучното прашање не е само што стоело на профил, туку дали и како таквите траги стануваат дел од институционалниот „радар“: дали се третираат како сигнал за ризично однесување, или како постфактум материјал што јавноста го троши, додека системот трча по последиците.
Според информациите објавени од Телма, трагичниот настан се случил на 9 јануари на улицата „Народен фронт“ во Капиштец, кога автомобил удрил 75-годишна жена, а возачот го напуштил местото и ја напуштил државата. Истрагата на ОЈО Скопје, како што е пренесено, е отворена за тешки дела против безбедноста на луѓето и имотот во сообраќајот и за неукажување помош, а уште две лица се осомничени дека помогнале по извршувањето на делото.
Токму тука се среќаваат две Македонија: онаа на камерите, софтверот и потерниците, и онаа на културата на неказнивост што со години се храни од „ќе помине“. Кога ризичното возење се снима и се објавува, тоа не е само приватна глупост, туку јавна порака дека правилата не важат, а ризикот е вреден за аплауз. Ако тоа навистина бил дел од јавен профил, тогаш државата има уште потежок тест: дали знае да реагира пред да се случи трагедија, или единствено по трагедијата да собира докази и да пишува соопштенија.
Случајот од Капиштец затоа не е само прашање на потрага по осомничен, туку и прашање на системско учење. „Безбеден град“ и камерите можат да помогнат да се реконструира настан, но не можат да ја заменат превенцијата ако во пракса се толерира управување без дозвола, ако сопственоста и одговорноста се разводнуваат, и ако дигиталното фалење со ризик останува без последица сè додека не стане наслов.