Skip to content
Сателитски фотографии и сателитски снимки на воено значајната американска база Дијего Гарсија, лоцирана во Индискиот Океан, повторно ја доведоа во жешка дебата улогата на американските официјални воени инсталации во светот и нивното геополитичко значење. Базата, што од 1970-тите години служи како клучна точка за проекција на моќта на САД и Обединетото Кралство во Индо-Пацификот, Блискиот Исток и Африка, се најде во центарот на политички контроверзии откако британската влада се согласи да префрли суверенитет над Чагоските Острови на Маврициус со договор што обезбедува 99-годишен закуп на Дијего Гарсија.
Во сенка на овие дипломатски активности, сателитските снимки ги покажуваат воените авиони и инфраструктурата на Дијего Гарсија, подвлекувајќи ја стратешката вредност на овој аеродром и пристаниште како логистички центар за американски воени операции. Базата долго време имала улога во големи конфликти како Заливската војна, војните во Авганистан и Ирак, а, според аналитичари, нејзината позиција и капацитет да прими тешки бомбардери и подморници ја прави витална за брзи одговори и проекција на сила.
Спорниот договор за Чагос не е само правно-политичко прашање, туку и национално-безбедносно. Претседателот Доналд Трамп го осуди договорот, нарекувајќи го „дело на огромна глупост и слабост“, и ја поврза оваа одлука со неговите геополитички приоритети, вклучително и со неговиот контроверзен потег да ја „преземе“ Гренланд, истакнувајќи дека преносот на суверенитет може да им даде предност на конкуренти како Русија и Кина.
Причината за тоа е стратешката локација на Дијего Гарсија: остров со американско-британски воен комплекс кој служи како „скок-точка“ за воздушни и поморски сили низ регионот, со можност за полнење гориво, логистика и поддршка за операции на далечни театарски зони. Според договорите потпишани во 2025 година, Велика Британија ќе ја предаде сувереноста над Чагоските Острови на Маврициус, но ќе го задржи Дијего Гарсија под 99-годишен и подоцна обновлив закуп, со строго ограничени права за присуство и операции.
Контроверзијата ја осветлува комплексноста што произлегува кога стратешките интереси на големите сили се судираат со суверенитетот и меѓународното право. Додека владите тврдат дека продолжената употреба на Дијего Гарсија е критична за безбедноста, критичарите предупредуваат дека ваквите договори можат да создадат тензија меѓу сојузниците и да ја загрозат долгорочната политичка стабилност во регионот.