Skip to content
Брисел – Европската унија направи нов чекор кон потпишување на договорот за слободна трговија со јужноамериканскиот блок Меркосур (Аргентина, Бразил, Парагвај и Уругвај), со што се отвора пат за формирање на една од најголемите зони на слободна трговија во светот, која поврзува пазар од над 700 милиони потрошувачи. Одлуката, според европските институции, се движи кон формално потпишување на договорните текстови, а потоа и кон клучната фаза – согласност во Европскиот парламент и ратификации за целосно стапување во сила.
Договорот има две паралелни правни рамки: партнерски договор што ги опфаќа политичкиот дијалог, соработката и трговијата, и привремен трговски договор што треба да овозможи трговските одредби да се применуваат побрзо, додека трае процесот на целосна ратификација. Во основата, целта е постепено намалување на царините и нетарифните бариери меѓу двата блока – особено за европски индустриски производи како автомобили, машини и фармацевтски производи, како и за дел од прехранбени производи и пијалаци каде што Меркосур традиционално има високи царини. Европската комисија проценува дека договорот би можел значително да го зголеми извозот на ЕУ кон Меркосур во следните години, со ефект и врз вработеноста во земјите членки.
Но токму земјоделството е точката на најсилен отпор во Европа. Франција, Полска, Ирска и Унгарија се меѓу земјите што јавно сигнализираат противење или силни резерви, со аргумент дека зголемен увоз на поевтини земјоделски производи од Јужна Америка може да создаде притисок врз европските фармери. Во позадина се и долгогодишните спорења околу еколошките стандарди и стравувањата дека трговските стимулации би можеле да го засилат притисокот врз шумските екосистеми во регионот на Амазон и пошироко, тема што редовно ја проблематизираат дел од европските политички групи и граѓански организации.
За Македонија, договорот не е директна трговска рамка, но е индиректно важен затоа што Унијата е убедливо најголемиот трговски партнер на земјата и главниот пазар за македонски извоз. Ако ЕУ во следниот период добие поголем прилив на одредени суровини и прехранбени производи по поповолни услови, тоа може да се прелее врз цените и конкуренцијата во европскиот пазар – а преку него и врз домашните увозни цени, особено кај производи и суровини што Македонија ги набавува преку европските дистрибутивни канали. Од друга страна, ако договорот ги зајакне европските индустриски синџири на извоз кон Меркосур, ефектите може да се почувствуваат и кај добавувачите во регионот што се веќе вградени во европските производни ланци. Во која насока ќе доминира влијанието ќе зависи од тоа како ќе се применуваат квотите, заштитните механизми и стандардите, како и од динамиката на европските пазари во првите години од имплементацијата.