Skip to content
Македонскиот организиран пазар на електрична енергија влегува во следната фаза – воспоставување „пазар во тековниот ден“ (Intraday Market), механизам што им овозможува на учесниците да тргуваат поблиску до моментот на испорака и да ги коригираат позициите по променети прогнози за потрошувачка и производство. Процесот официјално започна со потпишување договор меѓу Националниот оператор на пазар на електрична енергија (МЕМО) и словенечката енергетска берза БСП, објави Министерството за енергетика.
Договорот го потпишале управителот на МЕМО, Зоран Ѓорѓиевски, и првиот човек на БСП, Анже Предовник. Според објавените детали, договорот обезбедува трговски и клиринг платформи за пазарите „ден-однапред“ и „во тековниот ден“, со оценка дека тоа е важен чекор за техничка и институционална подготвеност за идно пазарно поврзување со Европската Унија.
Министерката за енергетика Сања Божиновска изјави дека интрадневниот пазар е „суштински чекор“ за модернизација на секторот и за реална интеграција во европскиот пазар, нагласувајќи дека ваквите проекти треба да придонесат за стабилност, транспарентност и конкурентност. Целосната имплементација, според најавата, е планирана до крајот на вториот квартал од 2026 година.
Во Македонија пазарот „ден-однапред“ функционира од мај 2023 година, а интрадневното тргување се претставува како логично „заокружување“ на организираниот пазар. Практичната корист е во тоа што трговците, снабдувачите и производителите можат да реагираат на нови информации во текот на денот – од промени во потрошувачката до отстапувања во производството од обновливи извори – со што се намалува ризикот од скапи небаланси и се подобрува управувањето со системот.
Во европски контекст, интрадневните пазари се дел од моделот на интегриран пазар каде купувачите и продавачите тргуваат континуирано на денот кога енергијата им е потребна, со цел поефикасно усогласување на понудата и побарувачката во реално време. За Македонија, ваквиот чекор е важен не само како функционална алатка за домашниот пазар, туку и како предуслов за подлабока регионална и европска интеграција, каде правилата, платформите и порамнувањето на трансакциите мора да бидат усогласени со европските практики.