Шеврон и „Квантом“ во трка по империјата на Лукоил од 22 милијарди долари

Американскиот нафтен гигант „Шеврон“ и приватниот инвестициски фонд „Квантум енерџи партнерс“ (Quantum Energy Partners) се позиционираат како клучни играчи во обидот да ги преземат меѓународните средства на рускиот „Лукоил“, портфолио што самата компанија го вреднува на околу 22 милијарди долари. Според Ројтерс, „Квантум“ работи на понуда која може да го вклучи „Шеврон“, преку новоформираната платформа Artemis Energy, а доколку се постигне договор, планот е имотот да се подели меѓу партнерите.

Причината зошто продажбата воопшто се отвори е директно поврзана со санкцискиот притисок. „Лукоил“ ја започна продажбата на странските средства на 27 октомври 2025 година, по нов пакет американски и британски санкции, што го стави целиот негов „надворешен“ бизнис под ризик од блокирани трансакции и правна неизвесност за контрагентите во Европа и пошироко.

Портфолиото што е на маса не се сведува само на бензински станици. Ројтерс наведува дека странските средства на „Лукоил“ опфаќаат рафинерии во Европа, удели во нафтени полиња во Казахстан, Узбекистан, Ирак и Мексико, како и стотици малопродажни локации ширум светот. За регионот на Југоисточна Европа, специјализираниот портал SeeNews посочува дека „Лукоил“ располага со бугарската рафинерија во Бургас, рафинеријата Petrotel во Романија, и мрежи на бензински станици и складишта во повеќе земји, вклучително и Северна Македонија.

Клучниот рок што ја забрзува трката е американската регулаторна рамка. SeeNews наведува дека Канцеларијата за контрола на странски средства на американското Министерство за финансии (OFAC) дозволила одредени трансакции за преговори и склучување условени договори за продажба на меѓународните средства на „Лукоил“ до 17 јануари, што во пракса ја претвора следната недела во пресечна точка за сите заинтересирани страни.

На терен, највидливата чувствителност е во Бугарија, каде што парламентот уште во ноември 2025 изгласа законски измени за државата да може да преземе контролна улога и, ако е потребно, да ја продаде рафинеријата во Бургас за да се избегнат прекини во снабдувањето по стапувањето во сила на санкциите. Тоа е индикатор дека процесот не е само пазарен, туку и политички управуван, со директни импликации за енергетската безбедност и цените во регионот.

Во заднина, сценариото се развива и како геополитички тест: американските компании и фондови влегуваат во разговори за имот на санкциониран руски енергетски гигант, со потреба секој чекор да биде усогласен со OFAC и со ставовите на Вашингтон. „Шеврон“ за Ројтерс изјави дека континуирано проценува можности и дека работи во рамки на законите и регулативите, без да навлегува во комерцијални детали, додека „Квантум“, „Лукоил“ и Белата куќа не одговорија на барањата за коментар во моментот на објавувањето.