Skip to content
Поранешниот германски канцелар Олаф Шолц ја отфрли можноста за малцинска влада која би зависела од поддршка на крајнодесничарската Алтернатива за Германија, оценувајќи дека традиционалните партии мора да го задржат политичкото дистанцирање од АфД. Реакцијата доаѓа во период кога во Германија повторно се отвора дебатата за таканаречениот „заштитен ѕид“ кон крајната десница.
Шолц предупреди дека идејата за влада која би опстанала со гласови од АфД не е ниту прифатлива ниту разумна за земја со германско историско искуство. Тој ја опиша АфД како антиплуралистичка политичка сила и повика на заеднички отпор од демократските партии, во момент кога дел од конзервативните кругови ја отвораат темата дали постои мнозинство за поостри десни политики.
Повод за реакцијата беше предлогот на Торстен Албиг, поранешен премиер на Шлезвиг-Холштајн од редовите на СПД, кој оцени дека социјалдемократите во иднина би можеле да размислат за малцински влади поддржани од АфД, по примерот на данскиот политички модел. Таквиот став предизвика силни реакции во СПД и ја обнови внатрешната расправа за границите на политичка соработка со крајната десница.
Дебатата е особено чувствителна по изборите во 2025 година, кога АфД освои 152 места во Бундестагот и стана втора најголема парламентарна сила во Германија. Официјалните резултати покажаа дека ЦДУ/ЦСУ има 208 места, СПД 120, Зелените 85, Левицата 64, а АфД речиси го удвои своето парламентарно присуство во однос на претходните избори.
Во меѓувреме, германската внатрешна разузнавачка служба ја класифицираше АфД како десничарско-екстремистичка организација, но судска одлука подоцна привремено ја блокираше употребата на таа ознака додека трае правниот процес. Тоа не ја затвори политичката дебата, туку ја направи уште почувствителна: дали АфД треба да се третира како легитимен парламентарен партнер или како закана за уставниот поредок.
Позицијата на Шолц е дел од поширокиот консензус што со години го одржуваат германските центристички партии – без коалиции, без владини аранжмани и без парламентарна зависност од АфД. Но растот на крајната десница, особено во источните покраини, сè почесто го тестира тој консензус и отвора прашање колку долго политичкиот центар може да ја одржи изолацијата на партија која веќе има силна изборна база.
За Германија, ова не е само партиска тактика, туку прашање на политичка култура. „Заштитниот ѕид“ кон АфД е замислен како институционална и морална граница против нормализација на крајнодесничарски политики. Секое отворање на можноста за влада што би зависела од АфД би значело пресврт во германската повоена политичка логика.
