Skip to content
Жителите на најстудените делови на планетата со векови ги усовршувале правилата за преживување во екстремни зимски услови. Она што на нас често ни изгледа нелогично, за Ескимите е прашање на опстанок – и токму во тие едноставни, но прецизни навики се крие тајната на топлината.
Зимата, всушност, не бара повеќе облека, туку попаметен пристап. Топлината не е прашање на дебелина или тежина на парчињата што ги носиме, туку на тоа како му дозволуваме на телото да функционира. Кога циркулацијата е слободна, а воздухот има каде да се задржи, студот станува поднослив, дури и при минусни температури.
Најчестата грешка што ја правиме е што, кога ни е ладно, посегнуваме по еден дебел слој – тесни чорапи, гломазни ракавици или обувки што ја стегаат ногата. Наместо да загреат, тие често го прават спротивното: ја прекинуваат циркулацијата и не оставаат простор за воздухот кој, всушност, е најдобриот природен изолатор. Ескимите одамна го знаат тоа – затоа тие секогаш оставаат простор меѓу слоевите.
Влагата е уште поголем непријател од студот. Ако стапалата или дланките се навлажнат, топлината исчезнува речиси моментално. Затоа е важно телото да остане суво – не само однадвор, туку и одвнатре. Потта, ако се задржи на кожата, ја лади побрзо отколку што очекуваме, особено кога ќе застанеме или ќе се смири движењето.
Интересно е и тоа што традиционалната зимска облека од северот често има изолација која е насочена нанадвор. Причината е едноставна: влакната и материјалите така создаваат воздушен слој што ја задржува топлината, наместо да ја компримира. Денес истиот принцип се применува и во модерната зимска опрема, иако ретко размислуваме зошто некои јакни и чизми „греат повеќе“ од други.
Ако ви се студени стапалата или прстите, проблемот честопати не е во нив. Телото на студ автоматски ги штити виталните органи, а ако главата, вратот или грбот губат топлина, циркулацијата во екстремитетите се намалува. Затоа капата, шалот и заштитениот врат често значат повеќе за топлината отколку уште еден пар чорапи.
Дури и начинот на дишење има улога. Кога студениот воздух директно влегува во телото, организмот доживува шок. Дишењето преку шал или ткаенина го загрева воздухот пред да стигне до белите дробови и му помага на телото полесно да ја одржи температурата.
И, конечно, храната. Во студени услови телото троши повеќе енергија, а оброк богат со хранливи материи му помага да произведува топлина одвнатре. Излегување на минус со празен желудник значи побрзо чувство на студ.
Ескимите одамна ни ја пренеле пораката: не се работи за тоа колку слоеви носиме, туку како ги носиме. Кога телото дише, циркулира и останува суво, дури и најстудените денови можат да се поминат без чувство на смрзнување.