Skip to content
Имињата на двете најголеми американски лунарни програми не се избрани случајно. „Аполо“ е името на старото НАСА-поглавје од 1960-тите и 1970-тите, програмата што ја однесе првата човечка екипа на Месечината. Името доаѓа од грчката митологија: Аполо е божество поврзано со светлина, а НАСА уште рано го врзувала симболично со знаење, истражување и американското технолошко водство во вселената.
„Артемида“ (Артемис на англиски), пак, е намерно избрано како ново продолжение на таа приказна. Според самата НАСА, Артемида е близначка сестра на Аполо и божица на Месечината во грчката митологија. Со тоа агенцијата сака да покаже дека ова не е само враќање на старата ера, туку нова фаза: не само да се стигне до Месечината, туку да се воспостави подолгорочно присуство, особено кон јужниот пол, како подготовка за уште подалечни мисии, вклучително и кон Марс.
Токму тука е и суштинската разлика меѓу имињата. „Аполо“ денес означува историска победа, знаме и први човечки чекори на Месечината. „Артемида“ означува архитектура за враќање: нова ракета, нов брод, нов ритам на мисии и идеја дека Месечината повеќе не е еднократна дестинација, туку база за следната ера на човечко истражување. Со други зборови, Аполо беше освојување, Артемида треба да биде останување.
Што се однесува до сегашниот статус на „Артемида 2“, мисијата успешно полета на 1 април во 18:35 часот по источкоамериканско време. НАСА утрово соопшти дека се извршени перигејскиот и апогејскиот маневар, а „Орион“ останува во висока орбита околу Земјата и се подготвува за следните операции пред тргнувањето кон Месечината.
Следниот голем чекор е т.н. translunar injection, односно моторното палење што ќе го испрати „Орион“ од високата земјина орбита на пат кон Месечината. НАСА за тоа веќе има закажано официјален брифинг на 2 април во 20:30 часот по EDT, што е 3 април во 02:30 часот по македонско време. Дури по тој маневар екипажот навистина ќе биде на пат кон Месечината.
Важно е и едно појаснување: „Артемида 2“ не треба да влезе во стабилна орбита околу Месечината, туку да направи лунарен прелет по т.н. free-return trajectory. Тоа е патека што ја носи капсулата околу темната страна на Месечината и потоа природно ја враќа назад кон Земјата без класично орбитирање околу Месечината. НАСА директно наведува дека овој лет е лунарен flyby, а не орбитална мисија.
Според планот на мисијата, „Орион“ треба да влезе во сферата на влијание на Месечината на петтиот ден од летот, а најблиску до Месечината да дојде на шестиот ден. НАСА наведува дека тогаш екипажот ќе мине на околу 4.000 до 6.000 милји од лунарната површина, односно приближно 6.400 до 9.700 километри.