Skip to content
Со какво оружје се заканува Иран? Тоа прашање повторно се отвори по американско-израелските удари врз иранска територија, откако Техеран од една страна испрати политичка порака дека ќе им одржи „незаборавна лекција“ на непријателите, а од друга страна веќе возврати со ракети и дронови кон Израел и кон американски бази во регионот. Иранскиот министер за одбрана Азиз Насирзаде на 24 февруари, според ИРНА, изјави дека Иран „не бара војна“, но ако му биде наметната, ќе се брани „со полна сила“, додека Reuters и Associated Press денес јавија дека иранскиот одговор веќе се одвива преку ракетни и беспилотни напади.
Она што е јавно потврдено и проверливо не е некакво мистериозно „невидено“ оружје, туку голем и разновиден ракетен арсенал. Reuters во својата анализа наведува дека Иран го има најголемиот арсенал на балистички ракети на Блискиот Исток, со самонаметнат дострел до 2.000 километри, доволен за дострел до Израел. Во тој арсенал, според истиот извор, влегуваат системи како Сеџил, Емад, Гадр, Шахаб-3 и Хоремшахр, а Иран располага и со крстосувачки ракети и подземни „ракетни градови“ за складирање, производство и лансирање.
Но Техеран во последните недели очигледно свесно ја храни и неизвесноста. Полуофицијалната агенција Тасним на 14 јануари објави дека Насирзаде се заканил со „големи изненадувања“ за САД и рекол дека евентуална агресија ќе ја натера земјата да покаже „изненадувачки способности“ со силен ефект. На 2 февруари, пак, Тасним го пренесе и началникот на иранскиот Генералштаб Абдолрахим Мусави, кој тврдеше дека по војната од јуни 2025 година Иран преминал од дефанзивна кон поофанзивна воена доктрина. Тоа значи дека дел од иранската закана не се темели само на конкретен арсенал, туку и на намерно одгледувана стратегиска магла околу тоа што сè може да биде употребено.
Сепак, токму тука е и границата меѓу пропагандата и потврдениот факт. Ниту ИРНА, ниту Reuters, ниту AP засега не објавија независно потврдена информација дека Иран во оваа нова ескалација навистина употребил едно конкретно „ново“ или „невидено“ оружје што досега не било видено на терен. Потврдено е дека се користат ракети и дронови; потврдено е и дека Иран и претходно јавно претставувал системи што ги опишувал како напредни, вклучително и хиперсонична балистичка ракета, за која Reuters потсетува дека официјално била претставена во 2023 година. Но дали токму таков систем сега стои зад најновите закани и удари, тоа во овој момент останува непотврдено.
Оттука, најпрецизниот одговор засега гласи вака: Иран се заканува со својата веќе позната ракетна и дронска моќ, со подземна инфраструктура и со можни „изненадувања“ што сам ги најавува, но сè уште нема независен доказ дека навистина извадил на маса едно ново супероружје што ја менува војната. Во вакви околности, иранската порака е подеднакво воена и психолошка — да покаже дека може да погоди, но и да остави впечаток дека има уште нешто што противникот не го видел.