ССМ бара правда, партизирано судство му сече нозе

Ако работничкиот глас денес се слабее преку судски маневри, тогаш не страда само едно раководство, туку целата идеја дека синдикатот мора да биде слободен од политички и институционални диригирања

ССМ бара правда, партизирано судство му сече нозе, е пораката што денеска ја наметна новиот судир околу легитимноста на синдикалното раководство, откако поранешниот претседател Живко Митрески се повика на пресуда на Граѓанскиот суд во Скопје со која тврди дека неговата смена во 2017 година била незаконска и дека сите подоцнежни одлуки на ССМ се ништовни. Но од актуелното раководство, предводено од Слободан Трендафилов, ова се чита како уште еден обид синдикатот да биде институционално оттурнат токму во период кога најгласно бара повисоки плати и посилна заштита за работниците.

Во таа пресметка, суштината не е само во тоа кој формално бил претседател пред девет години, туку што денес се прави со синдикатот што остана еден од ретките гласови што сè уште оттурнуваат притисок врз власта. Трендафилов оцени дека е жалосно што, според него, поединци во судството судат на починат човек, бидејќи постапката се води во врска со сега починатиот Дарко Димовски, а ССМ веќе поднел жалба и очекува Апелација повторно да утврди дека Основниот суд не постапил по насоките од претходното укинување. Во неговата интерпретација, ова не е правна корекција, туку опасен преседан со кој неколкумина би сакале преку судница да го поништат изборот на синдикалните тела и волјата на организацијата.

Трендафилов не ја крие и политичката димензија што ја гледа зад ваквиот развој. Тој потсети дека ССМ по 2017 година одржал конгреси и во 2020 и во 2023 година, дека Митрески можел да се кандидира ако сметал дека има поддршка, но тоа не го направил, и дека сега, наместо синдикалната битка да се води меѓу делегати и членство, се префрла во институции што, според актуелното раководство, се користат за замолчување на синдикатот. Во оваа линија, нападот не се чита само како лична амбиција на Митрески да се врати во кабинетот, туку и како обид преку стари судски спорови да се подријат и последните години на синдикална борба.

Токму тука доаѓа и најострата критика кон судството. Ако еден синдикат што јавно најавува првомајски протест под мотото „Се бориме за зголемување на платите, а не се молиме“ истовремено се соочува со судски одлуки што отвораат пат за враќање на старо раководство, тогаш сомнежот дека некој сака да му ги скрши нозете пред новата работничка офанзива станува политички и општествено разбирлив. Актуелното ССМ отворено тврди дека токму поради протестите и барањата за плати се прави институционален притисок, додека Митрески, пак, најавува ревизија, консолидација и враќање во претседателската функција. Таа спротивност ја открива најболката точка на целиот спор: дали судството расчистува стар правен јазол, или станува алатка со која се пресметува со синдикат што не сака да молчи.

Во таа смисла, приказната веќе не е само за Живко Митрески и за една пресуда од февруари. Таа е и тест дали ССМ ќе остане организација што самостојно ги избира своите претставници, како што повикувајќи се на конвенциите на Меѓународната организација на трудот тврди Трендафилов, или ќе биде оттурнат во лавиринт од правни спорови што лесно можат да го потрошат токму во моментот кога треба да биде најгласен. Ако работничкиот глас денес се слабее преку судски маневри, тогаш не страда само едно раководство, туку целата идеја дека синдикатот мора да биде слободен од политички и институционални диригирања.