Струга без вода за употреба: матноста во Шум паѓа, забраната останува

Матноста на водата на извориштето во Шум покажува тенденција на намалување, но водата што доаѓа до чешмите во Струга и натаму останува забранета за секаква употреба, бидејќи параметрите сè уште се далеку над законски дозволеното.

Според Центарот за јавно здравје Охрид, првите мостри земени на 9 февруари покажале 28,56 проценти матност, додека мострите од 11 февруари покажуваат 10,17 отсто. Иако бројките се во пад, здравствената исправност не се враќа „постепено“, туку дури тогаш кога матноста ќе се спушти на максимално дозволените 1,5 отсто, услов што во моментов не е исполнет.

Лидија Симоновска очекува дополнително намалување по денешното повторно земање мостри, образложувајќи дека деновиве нема активности кај каменоломот во непосредна близина на извориштето. Таа укажува дека токму таму се користи динамит, што може да предизвика лизгање на земјишни слоеви и заматување, односно „откачување“ слој од внатрешноста на земјиштето од каде потекнува матноста.

Забраната, меѓутоа, не е административна формалност, туку мерка за јавно здравје: „низ градот водата секаде е со висока матност“, а не е здравствено исправна сè додека параметрите не се вратат во рамките на дозволеното. Токму затоа, и покрај тенденцијата на намалување на извориштето, состојбата на мерните места во градот останува критична за секојдневниот живот.

Паралелно, Основното јавно обвинителство Струга отвори предмет за да се испитаат причините за појавата и евентуално сторени кривични дела против животната средина и природата. Во координација со Министерството за внатрешни работи и ОВР Струга, издадена е наредба правосудната полиција да изврши увид на локација во селото Шум каде што се наоѓаат изворите од кои се снабдува подрачјето на Струга. На увидот треба да присуствуваат и инспекциски служби од областа на животната средина, Агенцијата за храна и ветеринарство, како и Центарот за јавно здравје, со најави за дополнителни проверки во текот на постапката.

Во ваква ситуација, падот на матноста од 28,56 на 10,17 проценти е сигнал дека процесот можеби се смирува, но не и дека кризата завршува. Додека лабораториските резултати не покажат враќање во дозволените граници, забраната останува, а јавноста ќе бара одговор на клучното прашање: дали станува збор за природна појава, последица од индустриски активности во близина на извориштето или проблем во системот што можел да се предвиди и спречи.