Skip to content
Судирите во Франција, кои започнаа со протест пред предавање во Лион и потоа прераснаа во смртоносен инцидент, во изминатите денови добија и поширока политичка и дипломатска димензија, откако беше убиен 23-годишниот десничарски активист Квентин Деранк, беа приведени осомничени, а француските власти повикаа на смирување во пресрет на нови маршеви и меѓународни реакции. ЕУalive ја отсликува темата како премин „од протест на предавање до смртоносно насилство и меѓународен раздор“, а агенциските извештаи ја потврдуваат ескалацијата во повеќе фази.
Судирот започнал на 12 февруари во Лион, на маргините на настан/предавање на европратеничката Рима Хасан, поврзана со француската крајна левица (LFI), каде дошло до насилна пресметка меѓу спротивставени групи. Деранк подоцна починал од повредите здобиени во тепачката, а случајот веднаш стана национална политичка тема поради чувствителната атмосфера пред локалните избори и претседателската трка во 2027 година.
Правниот и истражниот дел од случајот брзо се прошири. Ројтерс објави дека 11 лица биле уапсени во рамки на истрагата, а подоцна седум лица завршиле под формална истрага/постапка за нивната наводна улога, меѓу нив и поранешен помошник на пратеник од LFI, додека осомничените ги негираат обвинувањата. Токму овој елемент ја префрли приказната од уличен судир во институционален и партиски проблем за француската левица, која го осуди убиството, но се соочи со силен политички притисок.
Во Лион, каде со години постои силно присуство и на крајнодесничарски и на антифашистички групи, следеше масовен марш во чест на Деранк. На 21 февруари илјадници лица марширале низ градот, а локалните власти пријавиле снимени нацистички поздрави и расистички навреди до обвинителството. Францускиот претседател Емануел Макрон во меѓувреме повика на смирување и најави состанок со министри за насилните групи, што покажува дека Елисејската палата случајот го третира како поширок безбедносен и политички ризик, а не само како изолиран криминален настан.
Меѓународниот аспект се отвори најпрво преку острата размена меѓу Макрон и италијанската премиерка Џорџа Мелони околу политичкото толкување на убиството, а потоа и преку реакциите од САД. Дел од медиумите објавија дека Франција ќе го повика американскиот амбасадор Шарл Кушнер по коментарите на американски функционери и објавите од американскиот Стејт департмент, кои случајот го поврзаа со раст на „насилен радикален левичаризам“, што Париз го оцени како политичка инструментализација на трагедијата.
Затоа, приказната за Лион повеќе не е само вест за еден смртоносен судир меѓу екстремни групи, туку и показател колку брзо локално насилство во Франција може да се претвори во национална партиска пресметка, тест за државната контрола на политичкото насилство и повод за дипломатски тензии со европски и американски актери. Во таа рамка, секој нов истражен или судски чекор ќе има значење не само за кривичниот предмет, туку и за политичката атмосфера пред изборите.