Skip to content
Одлуката на администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп да ја поддржи Делси Родригез како привремена претседателка на Венецуела, наместо опозициската лидерка и нобеловка Марија Корина Мачадо, предизвика шок кај дел од венецуелската опозиција и кај меѓународната јавност. Потегот доаѓа веднаш по драматичната американска акција по која Николас Мадуро беше заробен и префрлен во САД за судска постапка, додека во Каракас започна трка за контрола врз институциите и безбедносниот апарат.
Како клучно објаснување за ваквиот пресврт се наведува доверлива проценка на ЦИА, која, според Wall Street Journal, а потоа и според потврди од извори за Reuters, заклучила дека луѓето од врвот на досегашниот режим – меѓу нив и Делси Родригез – се „најдобро позиционирани“ да ја зачуваат стабилноста по падот на Мадуро. Проценката, според истите извори, била споделена со тесен круг од тимот за национална безбедност и се појавува како аргумент зошто Белата куќа се определила за пристап што го фаворизира краткорочниот ред, дури и ако тоа значи потпирање на кадри од структурата која до вчера ја нарекуваше проблем.
Белата куќа официјално не го потврди постоењето на извештајот, но портпаролката Каролин Ливит порача дека Трамп добива редовни брифинзи и дека одлуките се носат според „реалистична проценка“ на интересите на САД, со цел Венецуела да стане „подобро место“ за нејзините граѓани. Во истата линија, американската позиција се чита како обид да се избегне сценарио на институционален колапс и безбедносен вакуум, во земја што со години е во економска и политичка криза, со милионска дијаспора и длабоки поделби.
Делси Родригез, досегашна потпретседателка и министерка за нафта, беше формално положена како привремена претседателка во Националното собрание, а заклетвата ѝ ја даде нејзиниот брат Хорхе Родригез, претседател на парламентот. Заедно со неа, беа инаугурирани и 283 пратеници избрани минатата година, во процес што голем дел од опозицијата го бојкотираше – особено крилото поврзано со Мачадо. Во исто време, првата дама Силија Флорес останува во американски притвор, што дополнително ја полни политичката атмосфера со неизвесност и симболика.
Во опозицискиот камп, ваквиот развој се доживува како сигнал дека Вашингтон сака транзиција „под контрола“, наместо нагла промена. Мачадо, која по доделувањето на Нобеловата награда за мир се најде надвор од земјата, во јавни настапи по интервенцијата изрази благодарност за соборувањето на Мадуро, но истовремено ја нападна Родригез како фигура која, според неа, не може да гарантира демократски избори, ниту доверба од граѓаните и инвеститорите. Таа најави и дека планира брзо да се врати во Венецуела и да бара избори, додека Трамп јавно изјави дека најпрво „треба да се среди државата“ пред да се зборува за гласање во кратки рокови.
Помеѓу тие две линии – опозицијата што гледа шанса за целосен пресврт и Вашингтон што зборува за стабилизација – останува најважното прашање: дали поддршката за привремена власт составена од луѓе од стариот систем ќе биде само мост кон избори, или ќе стане нова формула за одложена транзиција, во која „стабилноста“ ќе ја потисне промената.