Skip to content
Глобалното затоплување може да отвори пократки рути од Азија до Северна Америка и нови опции за трговија, превоз – па дури и воени операции
Ќе го освоиме Гренланд на еден или друг начин – повторува американскиот претседател Доналд Трамп, споредувајќи ја неговата одбрана со два тима кучиња. „Зборуваме за преземање, а не за лизинг, а не за краткорочно решение. Зборуваме за преземање. И ако не го сториме тоа, ќе го сторат тоа Русија или Кина. И тоа нема да се случи додека сум претседател“, рече Трамп.
Москва и Пекинг досега не покажаа отворен интерес, но Кина, која со години се обидува да инвестира во Гренланд, му се спротивставува на Трамп. Тој доби остра порака од портпаролката на кинеското Министерство за надворешни работи, Мао Нинг. „Правата и слободите на сите земји да ги спроведуваат своите активности на Арктикот во согласност со законот треба целосно да се почитуваат. Соединетите Американски Држави не треба да ги користат другите земји како изговор за да ги следат своите себични интереси.“
Богати ресурси
Кој и да ја контролира Арктиката денес, ги контролира трговските патишта на 21 век – ова се зборовите на американски функционер цитиран во „Њујорк тајмс“. Глобалното затоплување би можело да отвори пократки патишта од Азија до Северна Америка и нови опции за трговија, превоз – па дури и воени операции. Богатите ресурси како што се нафтата, гасот и минералите од ретки земји ја зајакнуваат стратешката и економската важност на Гренланд, а топењето на мразот ги прави полесни за експлоатација. „Би можел веднаш да распоредам многу војници таму ако сакав. Но, тоа не е доволно. Ви треба повеќе од тоа. Ви треба сопственост. Навистина ви треба – како што велат во бизнисот со недвижности – имотен лист“, нагласува Трамп.
Претходните изјави на Трамп предизвикаа смеа, но по интервенцијата во Венецуела и неговата објава во која е наведен како претседател на таа земја – сериозноста на неговата реторика станува појасна. Данскиот премиер одби да одговори на прашањето дали постои план во случај на напад врз Гренланд. Таа нема своја армија и не е членка на НАТО, но припаѓа на Алијансата преку Данска. Сепак, не е дел од Европската Унија, па затоа клаузулата за меѓусебна помош би била правно доведена во прашање. Европа е обединета во одбраната на интегритетот на островот, но сака да покаже дека е на иста страна со САД кога станува збор за безбедноста на Арктикот.
„Ако американскиот претседател смета дека заканите за оваа област би можеле да дојдат од руски или кинески бродови или подморници, секако можеме да најдеме одговори на тоа заедно“, рече германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул. „Мораме да работиме во рамките и под капата на НАТО. Дали се плашиме дека ние ќе бидеме следни на ред? Не, барем не засега“, заклучува исландскиот министер за надворешни работи.
За да се спречи ширењето на паниката, министрите за надворешни работи на Данска и Гренланд ќе се обидат да ја решат ситуацијата преку дипломатски разговори со американскиот државен секретар Марко Рубио, уште во среда во Вашингтон.