Skip to content
Балкански рис кај Буково, возрасна женка, е пронајден угинат утрово на патниот правец Охрид–Ресен, во близина на селото Буково, по што надлежни служби извршиле теренски увид во соработка со Македонско еколошко друштво и Државниот инспекторат за животна средина, а животното треба да биде однесено на обдукција на Факултетот за ветеринарна медицина во Скопје, за прецизно утврдување на причините за смртта
Станува збор за возрасна женка, што дополнително ја зголемува тежината на загубата со оглед на нејзиниот репродуктивен потенцијал за обновување на популацијата.
Веста за случајот прво беше објавена и со акцент на драматичната реткост на видот, бидејќи станува збор за балкански рис — животно чија популација, според достапните податоци за подвидот, се мери во десетици, а не во стотици. Токму затоа ова е удар врз веќе кревка популација на строго загрозен див вид.
Според податоците што Рацин.мк ги доби од МВР за текстот Диви животни за профит: Од Македонија на црниот пазар, во 2025 година регистрирани се 15 кривични дела „незаконит лов“, за кои се пријавени 32 сторители и две кривични дела „неовластено ловење, чување и оттуѓување диви животни и птици“, за кои се пријавени четири сторители..
Според информациите на Balkan Lynx, балканскиот рис (Lynx lynx balcanicus) е подвид на евроазискиот рис, критично загрозено животно и ендем на Југоисточен Балкан, со проценета популација од помалку од 50 возрасни единки и природен опсег од околу 6.200 квадратни километри. Како главни упоришта се наведуваат Националниот парк „Маврово“ и околината во Македонија, како и планината Мунела и регионот Полис-Валамара во Албанија, додека поединечни единки се забележани и во Косово, а можно е присуство и во Црна Гора и Грција.
Значењето на балканскиот рис не е само во неговата реткост, туку и во неговата улога во планинските шумски екосистеми. Balkan Lynx го опишува како месојадно животно што претежно лови срна и дивокоза, а во дел од подрачјата и див зајак, при што опстанокот и размножувањето директно зависат од достапноста на пленот и квалитетот на живеалиштето. Тоа го прави видот силен показател за состојбата на шумите и на дивечот во регионот.
Воедно, балканскиот рис е и природен и културолошки симбол. На страницата „За нас“ на Balkan Lynx се наведува дека во фолклорот е претставуван како притаен, истраен и самостоен ловец, а неговата убавина и впечатливост се врзуваат за дивиот, шумски пејзаж на Балканот. Затоа секоја угината единка, особено возрасна женка, добива тежина што оди подалеку од локална вест и отвора прашања за заштитата на живеалиштата, криволовот, фрагментацијата и безбедноста на коридорите низ кои се движат овие животни.