[Видео] Во Иран се скандира: Смрт на диктаторот

Еди Рама
EPA/MALTON DIBRA ATTENTION: GRAPHIC CONTENT

Иранските власти на 9 јануари 2026 сигнализираа дека безбедносните сили ќе се пресметаат со демонстрантите, додека во повеќе градови продолжуваат протестите што почнаа кон крајот на декември и постепено прераснаа од економско незадоволство во отворен политички предизвик за Исламската Република.

Во текот на ноќта и раните утрински часови се проширија видеа на социјалните мрежи со сцени од пожари на улиците и групи луѓе што скандираат слогани против власта. Паралелно, земјата беше практично „исклучена“ од интернет и меѓународни телефонски повици, што дополнително ја отежнува независната проверка за размерите на протестите и бројот на инциденти на терен.

Според информациите што ги пренесуваат медиумите, бројот на загинати пораснал на најмалку 50, а над 2.270 лица биле приведени. Иранските државни медиуми, во своите извештаи, демонстрантите ги опишуваат како „терористи“ и обвинуваат странски „агенти“ за подметнување пожари и поттикнување насилство, без да изнесат детални податоци за наводните „жртви“ што ги споменуваат.

Врховниот лидер, ајатолахот Али Хамнеи, во пораките што ги пренесе државната телевизија, ги обвини демонстрантите дека „ги уништуваат сопствените улици“ за да му угодат на американскиот претседател Доналд Трамп. Одделно, шефот на иранското судство најави „одлучни, максимални“ казни, без „правна попустливост“, што се чита како подготовка за поостар одговор од државата.

Една од линиите што се повторуваат во извештаите е улогата на иранската дијаспора и повиците од надвор. Поранешниот престолонаследник Реза Пахлави повика на излегување на улиците во 20 часот, а сведоци и видеа што кружат онлајн опишуваат скандирања „Смрт на диктаторот!“ и „Смрт на Исламската Република!“, како и пораки со носталгични повици за враќање на монархијата. Истовремено, останува нејасно колкава е реалната поддршка за различните опозициски струи внатре во земјата, особено во услови на прекинати комуникации.

Меѓународниот контекст дополнително ја подгрева тензијата. Трамп јавно најави поддршка за „мирни демонстранти“ и повтори закани за последици доколку протестите бидат задушени со крвопролевање, додека европски влади и институции повикуваат да се гарантира правото на протест и слободно информирање. Во сам Иран, протестната динамика и реакцијата на државата во следните денови ќе зависат од тоа дали прекинот на интернет ќе остане, дали ќе има нови повици за собирање и дали безбедносниот апарат ќе премине од закани кон масовна акција.

Зачлени се на нашиот е-билтен