Skip to content
Википедија, иконата на отворениот интернет, го изненади светот оваа недела откривајќи дека потпишала стратешки договори со некои од најголемите имиња во технологијата: Microsoft, Meta и Amazon. Овој потег не е само чекор кон монетизација, туку и клучна точка за иднината на самата Википедија. И тоа не е сè, Википедија соработува и со стартапи како Perplexity и француската Mistral AI, дополнително проширувајќи ја својата мрежа на соработници.
Претходниот договор со Google во 2022 година беше само почеток, а сега е јасно дека Википедија ја препознава својата позиција како неопходен ресурс за екосистемот на вештачката интелигенција. Технолошките компании сега сериозно инвестираат во неговото постоење, а Википедија го користи за да ја обезбеди иднината на својата бесплатна и отворена содржина.
Зошто Википедија е неопходна за вештачката интелигенција?
Нема генеративна технологија за вештачка интелигенција без Википедија, тоа е сигурно! Википедија не е само збирка статии, туку база на знаење што вештачките системи ја користат за да станат „попаметни“. Со 65 милиони статии на повеќе од 300 јазици, нејзината содржина е основа за обука на вештачки четботови и асистенти. Без овие податоци, технологијата не би била ни блиску до она што е денес.
Но, постои проблем: како што расте употребата на Википедија во обуката за вештачка интелигенција, така расте и притисокот врз инфраструктурата. Компаниите што „растоваруваат“ големи количини содржина за своите модели ја зголемуваат цената на серверите на Википедија, а со оглед на тоа што Википедија е непрофитна организација финансирана претежно од мали донации, ова станува сериозен предизвик.
Википедија се свртува кон бизнис модел
За да се справи со овие предизвици, Википедија одлучи да ја лансира својата комерцијална платформа. Оваа платформа им овозможува на големите технолошки компании да ја користат нејзината содржина легално и за одредена цена за да ги обучуваат своите модели на вештачка интелигенција. Ова е паметен начин да се обезбедат средства за одржување на нејзината бесплатна содржина, а воедно да се задоволат огромните потреби за податоци на индустријата.
Лејн Бекер, претседател на Wikipedia Enterprise, јасно стави до знаење: „Овие компании треба да најдат начин финансиски да ја поддржат Википедија бидејќи тоа е клучно за нивната работа“. За разлика од минатото, кога Википедија беше целосно бесплатна, сега е јасно дека секој што ја користи нејзината содржина треба да биде одговорен, а ова е чекор што мораше да се случи.
Создавање одржлива иднина на содржината со вештачка интелигенција
Microsoft не е само технолошка компанија, тие сега ја препознаваат важноста на квалитетот на содржината за иднината на вештачката интелигенција. „Пристапот до висококвалитетни и сигурни информации е клучен за иднината на вештачката интелигенција“, рече Тим Френк, потпретседател на Microsoft. Нивното партнерство со Wikipedia е почеток на создавање одржлив екосистем за вештачка интелигенција, каде што креаторите на содржини исто така ќе бидат наградени за својата работа.
Wikipedia не е само најпознатиот енциклопедиски извор, туку станува неопходен партнер во создавањето системи со вештачка интелигенција што ќе ја обликуваат нашата дигитална иднина. Microsoft, Meta и Amazon сега го препознаваат ова и сакаат да придонесат за одржување на овој систем што има глобално влијание.
Без волонтери, нема Википедија
Википедија не е само база на податоци, туку е сила управувана од волонтери од целиот свет. 250.000 од нив – писатели, уредници, проверувачи на факти – ја прават нејзината содржина подобра, поточна и повредна секој ден. Без нив, Википедија не би била она што е денес. Тие се јадрото на целиот систем, создавајќи ја основата за технологијата на вештачка интелигенција што ја користат технолошките гиганти.
Благодарение на овој масовен волонтеризам, Википедија се одржува како најсеопфатен и најдоверлив извор на бесплатни информации на Интернет. Без нив, моделите на вештачка интелигенција што доминираат во дигиталниот свет денес нема да имаат вистинска основа за обука. Овие волонтери заслужуваат многу почит, а нивната работа сега станува клучна за одржливиот развој на вештачката интелигенција.
Бернадет Михан ја презема водечката улога
За да биде во чекор со сите овие промени, Википедија одлучи да го освежи своето раководство. Назначувањето на Бернадет Михан за нов извршен директор означува почеток на нова ера. Михан, поранешна амбасадорка на САД во Чиле, има богато искуство во дипломатијата и лидерството, а сега е задолжена да управува со транзицијата на Википедија кон комерцијален модел, а воедно да ја зачува нејзината мисија за слободно знаење.
Со своето искуство, Википедија има потенцијал да го трансформира својот бизнис и дополнително да го зацврсти своето место како клучен играч во светот на технологијата и вештачка интелигенција. Од Михан се очекува да донесе нови стратегии за да ѝ овозможи на Википедија да остане релевантна и финансиски одржлива во дигиталното доба.