Skip to content
Воениот сојуз Загреб–Тирана–Приштина повторно ја крена политичката тензија на Балканот, откако Александар Вучиќ изјави дека во Њу Делхи разговарал со Андреј Пленковиќ за трилатералната соработка меѓу Хрватска, Албанија и Косово, а Пленковиќ му рекол дека тоа „не е насочено против Србија“.
Вучиќ не откри дополнителни детали, нагласувајќи дека сè надвор од оваа реченица би излегло „од рамките на учтивоста“ и би ги нарушило правилата на добра волја во разговорите. Изјавата дојде на маргините на самит за вештачка интелигенција во Индија, каде што српскиот претседател имаше повеќе билатерални средби.
Токму „воениот сојуз“ е термин што белградските власти го користат за документот што во март 2025 година беше потпишан во Тирана, како декларација за соработка во одбрана и безбедност меѓу двете членки на НАТО и Косово. Во текстот на декларацијата фокусот е ставен на интероперабилност преку заеднички обуки и вежби, соработка во одбранбената индустрија, справување со хибридни закани и поддршка за евроатлантската интеграција.
Прашувањето „против кого е насочено“ се реактуелизираше и по најавите дека трите страни планираат и конкретни активности годинава, вклучително и заедничка воена вежба, што во Србија се чита како дополнителен безбедносен притисок во регион веќе оптоварен со нерешени политички спорови.
Во меѓувреме, НАТО се обиде да ја спушти „температурата“: заменичката генерален секретар Радмила Шекеринска изјави дека Алијансата не учествувала во дискусии или консултации за декларацијата, но дека членството во НАТО не ги спречува државите да имаат и дополнителни одбранбени договори со трети страни.
Од белградска страна, Министерство за одбрана на Србија веќе реагираше со став дека ваквите средби и продлабочувањето на воената координација се спротивни на рамката што Србија ја повикува во врска со статусот на Косово, барајќи меѓународно внимание и оценка на последиците. Во тој контекст, изјавата на Вучиќ дека Пленковиќ го уверувал дека соработката не е насочена против Србија изгледа како обид да се остави отворен канал за политичко „олабавување“ – барем на ниво на порака – без да се менува претходната реторика за загриженост.