Skip to content
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави дека не сака известувачот на Европскиот парламент за Србија, Тонино Пицула, ниту словенечкиот европратеник Владимир Пребилиќ да му бидат соговорници, оценувајќи дека делегацијата која доаѓа во Белград „не покажала основно почитување“ кон земјата домаќин. Реакцијата доаѓа пред најавената посета на европратеници, што српски државни функционери ја опишуваат како ненајавена и недоговорена, додека од Европскиот парламент тврдат дека процедурите биле испочитувани.
Во објаснувањето, Вучиќ порача дека не бил консултиран за датумите и дека посетата била закажана без да се побара согласност, па затоа неговата обврска е „да не дозволи Србија да биде понижена“. Тој посочи и дека во периодот на најавената посета има претходно договорени меѓународни обврски во Швајцарија, каде најави средби со европски претставници.
Слична позиција јавно соопшти и претседателката на српскиот парламент Ана Брнабиќ, која најави дека нема да ги прими европратениците, нагласувајќи дека не биле направени консултации за терминот и дека таа има однапред планирано патување. Во српскиот политички врв, наративот е дека посетата се користи за дополнителен притисок врз Белград и за создавање политичка рамка во која Србија треба да се прикаже како „проблем“ во односите со ЕУ.
Од другата страна, Пицула изјави дека нема ништо необично во посетата и дека дипломатската мисија на Србија во Брисел била информирана, а на агендата работела и Делегацијата на Европската Унија во Белград. Пораката од таа страна е дека се работи за вообичаена парламентарна мисија која треба да обезбеди увид „на терен“ и да ги информира европратениците пред следните чекори што ги носат во институциите на ЕУ.
Клучниот судир, барем во јавната реторика, не е само околу тоа кој кого „поканил“, туку околу самата идеја за политичка одговорност и надзор во земја кандидат. Европратениците најавуваат разговори со различни актери, а српските власти ја читаат посетата како симболичен чин на „дисциплинирање“ и мешање. Во таква поставеност, бојкотот на средбите изгледа како порака дека Белград ќе прифаќа европски контакти селективно, по сопствени услови и според сопствена проценка кој е „прифатлив“ соговорник.
Целиот спор се случува во чувствителен момент за европскиот пат на Србија. Пристапните преговори формално почнаа во 2014 година, со отворени дел од поглавјата, но со години процесот се движи споро и под силно политичко условување – особено околу владеењето на правото, медиумските слободи, борбата против корупцијата и усогласувањето со заедничката надворешна политика на ЕУ. Во таа смисла, секоја посета од Брисел – без разлика дали е рутинска или политички набиена – станува тест за тоа колку властите се подготвени за дијалог што не е само протоколарен.